Khắc phục sự cố
Chân sofa bị gãy: đọc đúng chỗ gãy trước khi vội bắt vít lại
Một tiếng rắc khô, góc ghế hạ xuống ba đốt ngón tay. Chồng sách kê tạm giữ được vài ngày, nhưng chỗ gãy thật thường không nằm ở khúc gỗ bạn đang cầm trên tay.
Bạn ngồi xuống, nghe một tiếng rắc khô, rồi cả góc ghế hạ xuống chừng ba đốt ngón tay. Lật nghiêng sofa ra thì thấy một chân đã lìa hẳn, hoặc vẫn còn dính nhưng lắc qua lắc lại như răng sữa. Phần dưới đây đi theo đúng thứ tự một người thợ sẽ làm: đọc chỗ gãy thật, xác định kiểu liên kết, rồi mới quyết định vá hay thay.
Lật ghế lên trước đã, đừng sửa trong tư thế ghế đang đứng
Rất nhiều người cố luồn tay xuống gầm để bắt vít trong khi ghế vẫn đứng. Kết quả là bắt lệch, vít ăn vào thớ gỗ đã nứt sẵn và một tuần sau lỏng tiếp. Hãy tháo hết đệm ngồi cho nhẹ bớt, trải chăn cũ xuống sàn, rồi hai người lật ghế nằm ngửa. Lúc này bạn nhìn thấy toàn bộ đế ghế: khung gỗ bao quanh, các thanh giằng, và điểm bắt của từng chân. Đây cũng là lúc kiểm tra ba chân còn lại, vì chân gãy hiếm khi đi một mình.
Bốn kiểu chân và kiểu hỏng đặc trưng của từng loại
Nhìn vào điểm nối giữa chân và đế, bạn sẽ rơi vào một trong bốn nhóm sau. Biết mình thuộc nhóm nào thì mới biết mua gì để thay.
| Kiểu liên kết | Dấu hiệu nhận biết | Hay hỏng ở đâu |
| Bulông xoáy (ren cấy sẵn) | Vặn ngược chiều kim đồng hồ thì chân tự rời ra | Ren nhôm trong đế bị tuôn, hoặc trục ren cong |
| Bát sắt bắt vít | Có tấm thép vuông ốp giữa chân và đế, 3-4 con vít | Lỗ vít toác rộng, gỗ quanh lỗ mủn |
| Mộng gỗ liền khung | Không thấy vít, chân là một phần của khung ghế | Nứt dọc thớ ngay chỗ mộng, hoặc mộng bung keo |
| Chân nhựa hoặc inox cắm thẳng | Chân rỗng, đóng chốt vào lỗ khoan sẵn | Nứt vỡ thân chân do va đập hoặc lão hóa nhựa |
Ba phép thử để biết gãy chân hay gãy khung
Đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất. Nếu khung đế đã nứt mà bạn chỉ thay chân mới, chân mới sẽ gãy tiếp trong vài tháng.
- Phép thử ấn ngón tay. Ấn đầu ngón tay cái vào phần gỗ đế quanh lỗ bắt vít, giữ 5 giây. Nếu gỗ lún xuống hoặc để lại vết móng tay, phần gỗ đó đã mủn vì ẩm và không còn giữ được vít.
- Phép thử xoay vít. Vặn thử con vít cũ vào lại lỗ cũ bằng tay không. Nếu nó xoay tròn hơn hai vòng mà không siết chặt hơn, lỗ ren đã toác — vấn đề nằm ở khung, không nằm ở chân.
- Phép thử bập bênh ba chân. Tháo hẳn chân gãy ra, kê một khối gỗ đặc dưới đúng vị trí đó, rồi ấn mạnh xuống góc ghế. Nếu vẫn nghe tiếng cọt kẹt hoặc thấy khung đế võng, thanh giằng bên trong đã hỏng chứ không phải chân.
Chỗ gãy nói cho bạn biết còn cứu được không
| Tình trạng | Hướng xử lý |
| Nứt dọc thớ gỗ, hai mảnh còn khớp khít | Bơm keo sữa gỗ vào khe, ép cảo tối thiểu 12 giờ, dùng lại được |
| Gãy ngang thớ, mặt gãy nham nhở | Không cứu, phải thay chân mới |
| Chân còn nguyên, chỉ lỗ vít bị toác | Nhồi lỗ bằng nan gỗ và keo, khoan mồi lại |
| Gỗ đế mủn thành bột khi cạy | Phải ốp thêm thanh gỗ cứng vào mặt trong đế rồi mới bắt chân |
| Chân nhựa nứt rạn nhiều đường | Thay, không hàn nhựa được ở vị trí chịu tải |
Bắt vít lại vào đúng lỗ cũ
Hai phản xạ sai lặp đi lặp lại. Thứ nhất là đổ keo 502 vào chỗ gãy. Keo cyanoacrylate cho màng keo cứng và giòn, chịu kéo thì tạm được nhưng chịu uốn và rung thì rất kém — đúng hai loại lực mà chân sofa phải chịu mỗi ngày. Chỗ dán sẽ bung lại, và lần này mặt gỗ đã nhiễm keo nên keo gỗ tử tế cũng không bám nổi nữa.
Thứ hai là thay con vít cũ bằng con vít dài hơn và to hơn khi thấy lỗ đã lỏng. Vít to hơn ăn vào phần gỗ vốn đã nứt, tác dụng như một cái nêm và làm vết nứt toác rộng thêm. Cách đúng là phục hồi lỗ trước: nhét nan gỗ hoặc que tăm tre cùng keo sữa cho đầy, chờ khô hẳn, cắt bằng mặt rồi khoan mồi và bắt lại đúng cỡ vít cũ.
Một hiểu nhầm nữa: nhiều người nghĩ chân gãy là do ngồi nặng. Thực tế phần lớn ca gãy chân đến từ việc kéo lê sofa trên nền gạch khi dọn nhà — lực ngang tác động vào chân lớn hơn nhiều so với lực dọc khi ngồi.
Quy trình thay một chân sofa
- Tháo chân đối diện ra để đo, vì chân gãy thường không còn đủ hình dạng để đo chính xác.
- Ghi lại ba số: chiều cao tính cả bát sắt, đường kính hoặc cạnh tiết diện phần đầu chân, và kiểu ren nếu là chân xoáy.
- Mua chân mới theo đúng ba số đó. Chênh chiều cao quá 3 mm là ghế sẽ bập bênh.
- Vệ sinh mặt tiếp xúc trên đế, cạo sạch keo cũ và mạt gỗ bằng đục dẹt.
- Xử lý lỗ vít cũ theo bảng phía trên nếu lỗ đã toác.
- Đặt chân vào, siết chéo từng cặp vít đối nhau, siết nhẹ đều rồi mới siết chặt hẳn.
- Lật ghế lại, ngồi thử ở đúng góc vừa sửa và lắc nhẹ. Sau 3 ngày kiểm tra siết lại lần nữa.
Khi nào nên dừng lại và gọi thợ
Có những trường hợp tự làm chỉ tốn thêm thời gian. Nếu chân là mộng liền khung, muốn thay phải tháo vải bọc và khung đế, không phải việc làm bằng tuốc nơ vít trong phòng khách. Nếu ấn tay thấy gỗ đế mủn trên diện rộng chứ không chỉ quanh một lỗ vít, khung đã mục và cần thay thanh gỗ. Nếu sofa của bạn là hàng khung liền khối hoặc ghế thư giãn có cơ cấu ngả, chân thường gắn liền với cơ cấu thép bên trong — tự tháo dễ làm lệch cả hệ.
Xem thêm: khung sofa và các kiểu liên kết, phụ kiện và cấu tạo sofa, dịch vụ sửa sofa, kiến thức bảo quản sofa. Về lại khắc phục sự cố sofa.