Da aniline: vì sao nó đẹp nhất trong các loại da và cũng khó sống chung nhất

Một giọt nước rơi xuống mặt ghế và thấm mất trong vài giây, để lại đốm sẫm. Rồi anh ta lấy lòng bàn tay xoa lại vài vòng, vệt sáng mờ dần rồi biến mất. “Da aniline đấy chị, da xịn mới làm được thế này.”

Màn trình diễn đó có thật và không hề gian dối. Vấn đề là nó chỉ kể một nửa câu chuyện. Chính cái đặc tính khiến vệt tay hiện lên rồi tự mất đi cũng là cái khiến giọt cà phê rơi xuống mặt ghế sẽ nằm lại đó gần như vĩnh viễn.

Aniline là một cách hoàn thiện, không phải một loại da

Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất. Nhiều người xếp aniline ngang hàng với full-grain, top-grain, split như thể cùng một hệ phân loại. Không phải. Full-grain hay split nói về lớp nào của tấm da được lấy ra dùng; aniline nói về cách nhuộm và hoàn thiện lớp da đó. Da aniline gần như luôn là full-grain hoặc top-grain tốt, nhưng ngược lại thì không: rất nhiều da full-grain được hoàn thiện kiểu pigmented.

Cụ thể, tấm da được ngâm trong thuốc nhuộm trong suốt cho thấm xuyên bề dày thớ da, rồi dừng ở đó. Không có lớp pigment phủ lên để che khuyết điểm và đồng nhất màu. Cùng lắm là một lớp bảo vệ mỏng tới mức không lấp được lỗ chân lông.

Vì sao chỉ những tấm da tốt nhất mới làm aniline được

Khi không có gì che phủ, mọi khuyết điểm trên tấm da gốc đều lộ ra: vết muỗi đốt, vết dây thép gai, nếp nhăn cổ, vùng da mỏng ở bụng. Xưởng thuộc da vì thế chỉ chọn được một tỷ lệ nhỏ số tấm đủ sạch để làm aniline. Đó mới là lý do thật khiến sofa aniline đắt hơn sofa cùng kiểu dáng bọc da pigmented: bạn trả tiền cho việc chọn lọc, không phải cho quy trình nhuộm.

Phép thử năm bước tại showroom

Trước khi làm, hãy xin phép và ưu tiên thử trên miếng da mẫu chứ không phải trên ghế trưng bày. Người bán tự tin về hàng sẽ đưa mẫu ngay.

1. Ấn ngón cái và giữ 5 giây. Nhả ra, nhìn nghiêng. Da aniline để lại một vệt sáng hơn xung quanh, mờ dần trong vài chục giây. Da pigmented hầu như không đổi màu vì lớp phủ không cho ánh sáng đi vào thớ.
2. Nhỏ một giọt nước lên vùng khuất như mặt trong tay vịn hoặc mép sau lưng ghế, đếm mười giây. Aniline tạo quầng sẫm lan ra ngay, khô lại sau vài giờ nhưng đôi khi vẫn để dấu mờ. Pigmented giữ giọt nước đọng thành hạt tròn.
3. Soi mép cắt ở khe ghép hoặc dưới gầm. Da nhuộm aniline có màu ăn xuyên vào lõi, mặt cắt cùng tông với bề mặt. Da pigmented lộ lõi trắng ngà hoặc xám, màu chỉ nằm trên một lớp mỏng ngoài cùng.
4. Nhìn dưới ánh sáng nghiêng, cách khoảng một mét. Tìm sự không đều: lỗ chân lông thưa dày khác nhau giữa các vùng, một vết sẹo mờ, đường nhăn cổ. Nếu toàn bộ tấm lưng ghế đều tăm tắp như in, đó là vân dập trên nền phủ màu.
5. Đặt lòng bàn tay yên mười giây rồi nhấc ra. Aniline ấm lên theo thân nhiệt và có thể để lại vệt ẩm mờ. Vật liệu phủ dày giữ nhiệt lại, cho cảm giác dính hơn là ấm.

Ba mức hoàn thiện đặt cạnh nhau

Patina hay là bẩn

Người bán hay dùng chữ patina như một lời hứa: da sẽ đẹp lên theo thời gian. Đúng, nhưng cần định nghĩa lại cho sát. Patina là kết quả của ánh sáng, ma sát và dầu tự nhiên tác động đều lên toàn bộ bề mặt qua nhiều năm: màu sẫm lại, bóng lên ở tay vịn và mép ngồi, thớ da mềm ra.

Còn một quầng cà phê hình tròn giữa đệm ngồi, hay mảng sẫm bóng đúng chỗ gáy tựa vào, không phải patina. Đó là vết bẩn cục bộ, và trên aniline thì lau gần như không hoàn tác được.

Vùng tựa đầu là chỗ xuống cấp đầu tiên trên gần như mọi chiếc sofa aniline, vì dầu từ tóc thấm vào mỗi ngày. Đó chính là lý do các bộ ghế da cổ điển luôn có một mảnh vải nhỏ vắt ngang lưng ghế: chi tiết trông lỗi thời ấy tồn tại vì một lý do rất kỹ thuật.

Những cách gọi tên dễ gây hiểu nhầm

• “Da aniline” dùng để chỉ semi-aniline. Rất phổ biến. Hai loại khác nhau đáng kể về khả năng chịu bẩn. Hỏi thẳng: “bề mặt có lớp pigment không, dù mỏng?”
• “Aniline look” hoặc “hiệu ứng aniline”. Đây là da pigmented hoặc thậm chí vật liệu tổng hợp được xử lý cho giống aniline. Không phải hàng giả, nhưng cũng không phải aniline.
• Nhầm với da sáp pull-up. Đa số da pull-up là aniline tẩm sáp hoặc dầu. Nhưng không phải aniline nào cũng pull-up, và màn vuốt tay ở đầu bài chỉ chứng minh có tẩm dầu sáp, chưa chứng minh chất lượng tấm da.
• “Da aniline nhập khẩu”. Chữ aniline không nói gì về xuất xứ, độ dày hay lớp da được lấy. Câu hỏi đáng giá hơn là độ dày tính bằng mm và da lấy từ lớp nào.

Aniline hợp nhà nào và không hợp nhà nào

Nên tránh nếu:

• Nhà có trẻ dưới mười tuổi, hoặc có thói quen ăn uống trên sofa.
• Nuôi chó mèo. Móng mèo tạo đúng loại xước sâu không xoa mờ được, dầu lông chó thấm nhanh vào chỗ nằm quen.
• Phòng khách có cửa kính lớn hướng nắng. Aniline phai màu nhanh nhất trong ba mức hoàn thiện, và phai không đều theo hình vệt nắng.
• Người hay bôi kem chống nắng hoặc dầu dưỡng tóc rồi tựa vào ghế.
• Nhà cho thuê, văn phòng, phòng chờ.

Phù hợp nếu:

• Ít người dùng, ghế chủ yếu để ngồi đọc hoặc tiếp khách.
• Bạn thật sự thích vẻ da sống, chấp nhận vết như một phần của món đồ chứ không xem là hỏng.
• Phòng có điều hòa nhưng bạn để ghế xa cửa gió, và có thói quen lau bụi hàng tuần.

Riêng chuyện điều hòa chạy liên tục: aniline mất ẩm nhanh hơn do không có lớp phủ giữ lại, hệ quả là thớ da giòn dần và nứt ở các nếp gấp cố định. Kê ghế cách miệng gió lạnh khoảng một mét là biện pháp rẻ nhất.

Vài thao tác tạo khác biệt thật

• Thấm, đừng chà. Đổ chất lỏng thì đặt khăn khô lên, ấn thẳng xuống. Chà ngang chỉ đẩy vết loang rộng ra.
• Vết dầu mỡ thì rắc bột. Bột ngô hoặc phấn rôm phủ lên, để qua đêm rồi phủi nhẹ. Hiệu quả hơn mọi loại nước lau.
• Tránh khăn ướt em bé và nước rửa chén. Chất hoạt động bề mặt trong đó rút dầu tự nhiên khỏi vùng được lau, để lại đúng một mảng sáng hơn xung quanh.
• Dưỡng thì dưỡng cả tấm. Aniline hấp thụ nhanh và không đều, bôi cục bộ gần như chắc chắn tạo vết sẫm.

Nếu đã trót mua và bắt đầu tiếc: tái nhuộm phủ màu là con đường một chiều, cứu được màu nhưng biến chiếc ghế thành da pigmented và xóa hết vẻ aniline bạn từng trả tiền để có.

Đọc thêm: da bọc sofa để đặt aniline cạnh các loại còn lại, đối chiếu da thật với da công nghiệp, và xem cách xử lý khi bề mặt xuống cấp tại sofa da bị xước, sofa da bị phai màu cùng hướng dẫn bảo quản sofa. Về lại chất liệu sofa.