Da PU bọc sofa: lớp phủ mỏng quyết định tuổi thọ chiếc ghế

Chiều thứ Bảy, một khách lật ngửa tấm mẫu da ở showroom rồi hỏi nhân viên: mặt sau sao lại là vải? Nhân viên trả lời rất gọn: da công nghiệp cao cấp, có lót vải cho êm. Câu đó không sai, nhưng nó bỏ qua đúng phần quan trọng nhất. Tấm da PU chỉ là một lớp nhựa polyurethane mỏng tráng lên mặt vải, và tuổi thọ chiếc sofa nằm hết ở lớp phủ mỏng ấy chứ không nằm ở phần nền vải bên dưới.

Cấu tạo thật của một tấm da PU

Nếu cắt ngang tấm da PU và nhìn vào mặt cắt, bạn sẽ thấy ba tầng rõ rệt xếp chồng lên nhau.

• Nền vải nằm dưới cùng, thường là polyester dệt kim, vải không dệt hoặc cotton pha. Đây là phần chịu lực kéo, quyết định tấm da có bị giãn nhão sau vài năm ngồi hay không.
• Lớp polyurethane tráng lên trên. Đây là phần bạn tưởng là da. Ở phần lớn sản phẩm phổ thông, tổng độ dày cả tấm chỉ khoảng một milimet, nghĩa là riêng lớp nhựa còn mỏng hơn nữa.
• Lớp hoàn thiện bề mặt gồm vân dập và lớp phủ bóng hoặc mờ. Vân này là khuôn dập ra, nên nó lặp lại theo chu kỳ đều tăm tắp, khác hẳn vân lỗ chân lông tự nhiên vốn to nhỏ lộn xộn.

Hiểu cấu tạo này rồi thì mọi ưu điểm và nhược điểm của da PU đều suy ra được, không cần học thuộc.

Bốn bước nhận biết da PU ngay tại showroom

Bạn không cần dụng cụ gì, chỉ cần khoảng một phút và một tấm mẫu rời hoặc một góc khuất của chiếc ghế trưng bày.

1. Lật mặt sau. Bước này giải quyết được đa số trường hợp. Da PU luôn lộ ra nền vải dệt hoặc lớp xơ ép phẳng lì. Da thật mặt sau là thớ sợi da xù, màu ngà hoặc màu nhuộm loang, sờ vào thấy nhám như nỉ mỏng.
2. Ấn ngón tay và giữ 5 giây. Ấn mạnh vào giữa mặt đệm ngồi rồi thả. Da thật xuất hiện các nếp nhăn nhỏ tỏa ra quanh điểm ấn và trở lại chậm. Da PU thường bật lại gần như tức thì, mặt phẳng lại nguyên trạng vì lớp nhựa có tính đàn hồi cao hơn.
3. Soi đường mép và chỗ bọc góc. Nhìn vào mép cắt ở chân ghế hoặc đường viền dưới tay vịn. Da PU cho thấy một ranh giới hai màu rất sắc nét: nhựa màu ở trên, vải trắng hoặc xám ở dưới. Da thật thì màu thấm dần vào thân, không có ranh giới dao cắt như vậy.
4. Áp lòng bàn tay 10 giây. Bỏ tay ra, sờ lại ngay vị trí đó. Da PU giữ hơi nóng và bí, cảm giác hơi dính nếu tay có mồ hôi. Da thật tản nhiệt nhanh hơn và trở lại mát trong vài giây.

Đối chiếu da PU với ba chất liệu hay bị xếp lẫn

Tiêu chí	Da PU	Simili (PVC)	Bonded leather	Da thật
Cấu tạo	Nền vải phủ polyurethane	Nền vải phủ nhựa PVC kèm chất hóa dẻo	Vụn da bò xay ép với keo, phủ PU lên trên	Da động vật thuộc nguyên miếng
Cảm giác tay	Mềm, mịn, hơi bí	Cứng hơn, trơn lì, đôi khi nghe tiếng nhựa	Mềm vừa, thiếu độ đàn hồi	Ấm, có độ trễ khi ấn
Kiểu hỏng đặc trưng	Bong lớp phủ thành mảng, lộ nền vải trắng	Nứt gãy theo đường gấp, giòn khi lạnh	Tách lớp và bong mảng sớm hơn PU	Xước, phai màu, khô nếu thiếu dưỡng
Tương quan giá	Nhỉnh hơn simili, thấp hơn da thật khá nhiều	Thấp nhất nhóm	Xấp xỉ hoặc nhỉnh hơn PU	Cao nhất

Những cái tên khiến người mua hiểu nhầm

Đây là phần ít được nói rõ khi tư vấn. Cùng một tấm PU, tùy nơi bán mà nó được gọi bằng những cái tên nghe rất khác nhau.

• Da công nghiệp cao cấp là cách gọi chung chung nhất, gộp cả PU lẫn PVC lẫn bonded. Nghe thì sang nhưng không cho biết chút gì về vật liệu.
• Da Hàn Quốc, da Ý, da nhập khẩu mô tả nơi cuộn da được gia công, không mô tả nó là da hay là nhựa. Một tấm PU tráng ở nước ngoài vẫn cứ là PU.
• Da bò công nghiệp là cụm dễ gây nhầm nhất vì ghép chữ da bò vào. Nếu nghe cụm này, hãy hỏi thẳng: tấm này có sợi da bò trong đó không, hay chỉ có nhựa phủ vải.

Cách hỏi hiệu quả nhất không phải hỏi tên, mà là đề nghị xem mặt sau tấm da và hỏi tổng độ dày tính theo milimet. Người bán hiểu hàng sẽ trả lời được ngay.

Lớp phủ bong theo trình tự nào và vì sao

Polyurethane phản ứng dần với hơi ẩm trong không khí, cộng thêm tia UV và dầu tự nhiên từ da người. Ba tác nhân này làm lớp phủ giòn đi rồi tách khỏi nền vải. Vì vậy ghế PU hiếm khi hỏng đều: nó hỏng theo đúng những chỗ tiếp xúc nhiều nhất.

1. Vùng tựa đầu xuống trước, vì tóc và gáy để lại dầu mỗi ngày.
2. Mặt trên tay vịn, nơi cẳng tay tì và cọ liên tục.
3. Mép trước đệm ngồi, chỗ bị gấp mỗi lần đứng lên ngồi xuống.

Chiếc ghế kê sát cửa kính hướng tây, hoặc phòng bật điều hòa liên tục rồi tắt hẳn qua đêm khiến độ ẩm dao động mạnh, sẽ đi qua ba mốc trên nhanh hơn hẳn.

PU hợp với ai và trong bao lâu

Da PU không xấu, nó chỉ kén hoàn cảnh. Hợp với:

• Căn hộ cho thuê hoặc nhà mới, cần một bộ ghế trông chỉn chu trong vài năm rồi tính tiếp.
• Nhà có trẻ nhỏ ở tuổi hay làm đổ nước và sữa, vì mặt PU lau sạch nhanh hơn vải bố nhiều lần, miễn là lau ngay.
• Phòng khách ít nắng trực tiếp, có rèm che khung giờ chiều.

Nên tránh nếu:

• Nhà nuôi mèo hoặc chó nhỏ. Móng vuốt xé thẳng qua lớp phủ mỏng và vết rách không tự khép lại.
• Ghế buộc phải kê nơi nắng chiếu trực tiếp lên lưng tựa mỗi chiều.
• Nhà có người hay ngồi lâu, đổ mồ hôi nhiều, vì lớp PU không thoát ẩm nên vừa bí lưng vừa ăn mòn lớp phủ.
• Bạn muốn một bộ ghế dùng trên mười năm và ngại việc bọc lại giữa chừng.

Giữ lớp phủ lâu hỏng bằng thói quen chứ không bằng hóa chất

Lau khô bằng khăn cotton mềm mỗi tuần ở đúng ba vùng tựa đầu, tay vịn và mép đệm là việc có ích nhất. Với vết bẩn thì dùng khăn ẩm vắt thật kiệt, lau xong thấm khô ngay, không để nước đọng theo đường chỉ. Tránh cồn, nước rửa chén đậm đặc và các loại xịt bóng gốc dầu vì chúng làm lớp finish mờ đi rồi rạn. Kê ghế cách tường vài centimet cho lưng ghế thoáng, và xoay đổi chỗ ngồi trong nhà để không dồn hết hao mòn vào một vị trí.

Khi lớp phủ đã bong thì còn cứu được không

Nếu chỗ bong còn nhỏ và mới chớm, xử lý sớm giúp chặn vết loang. Nhưng khi nền vải đã lộ trên diện rộng thì dán vá chỉ là giải pháp tạm, vì phần PU xung quanh cũng đang ở cuối tuổi thọ và sẽ bong tiếp. Lúc đó thay lớp bọc mới thường hợp lý hơn cả về chi phí lẫn thẩm mỹ, nhất là khi khung gỗ và đệm mút bên trong vẫn còn tốt.

Đọc thêm: da bọc sofa, so sánh da thật và da công nghiệp, xử lý sofa da bị bong tróc, sofa da bị nứt, bảo quản sofa, bọc lại sofa. Về lại chất liệu sofa.