Da Thái Lan: cuộn da quen tay của thợ bọc, không phải một cấp hạng cao cấp

Ở xưởng bọc lại sofa, người thợ kéo ba cuộn dựng đứng sát tường ra rồi gõ tay lên từng cuộn: “Cuộn này da Thái, cuộn này cũng da Thái, cuộn kia cũng da Thái.” Ba cuộn, ba mức giá chênh nhau thấy rõ, ba cảm giác khác hẳn khi bóp thử bằng đầu ngón tay. Không cuộn nào nói dối, chúng đều đi ra từ Thái Lan thật. Vấn đề là cái tên đó chỉ trả lời câu hỏi “hàng từ đâu”, trong khi thứ quyết định bộ ghế sống được bao lâu là “làm bằng gì” và “nền vải ra sao”.

Cái tên này trả lời được gì

Thái Lan có ngành vải tráng phủ mạnh và lâu đời, phục vụ giày dép, túi xách, ghế văn phòng và đặc biệt là yên xe máy. Chính mảng yên xe máy giải thích vì sao chất da này phổ biến ở Việt Nam: xưởng bọc yên và xưởng bọc sofa từ lâu chia chung nhiều nguồn cung. Khi nghe “da Thái” trong một báo giá sofa, mặc định hợp lý nhất là simili PVC hoặc da PU sản xuất tại Thái Lan, chứ không phải da bò. Đây là một chỉ dẫn xuất xứ, không phải một cấp hạng chất lượng: nó không cho biết lớp phủ dày bao nhiêu, nền dệt kiểu gì, có lớp xốp đệm hay không.

Nhìn xuyên qua mép cắt

Cắt ngang một mẩu da Thái điển hình sẽ thấy ba đến bốn tầng: lớp phủ hoàn thiện rất mỏng quyết định độ bóng và khả năng lau chùi, lớp nhựa mang vân dập, đôi khi thêm lớp xốp mỏng cho cảm giác dày dặn khi ấn tay, dưới cùng là lớp vải nền. Chính lớp nền tách hàng Thái khỏi phần còn lại: nó thường là vải dệt thoi kiểu canvas, sợi ngang sợi dọc đan vuông góc rõ ràng, thay vì nền dệt kim mềm hay gặp ở nhiều dòng khác.

Nền dệt thoi gần như không giãn theo chiều thẳng, chỉ nhường chút ít theo chiều chéo. Đặc điểm nhỏ đó kéo theo toàn bộ tính cách của tấm da: dai, giữ form, khó rách theo đường may, nhưng cũng cứng và thô khi tì lưng vào.

Ba thứ khác nhau cùng đứng chung một cái tên

Vì sao thợ bọc hay chọn cuộn này

Có lý do kỹ thuật thật sự chứ không chỉ vì hoa hồng. Nền dệt thoi ít giãn nên khi căng vào góc bo tay ghế và mép trước mặt ngồi, tấm da ôm sát mà không phồng rộp sau vài tháng. Khổ da rộng giúp băng dài ba chỗ ngồi bớt đường nối giữa, bảng màu lại nhiều nên dễ ghép với bộ ghế cũ chỉ thay áo chứ không thay khung.

Cộng thêm lớp PVC gần như không thấm, nước ngọt hay canh đổ ra mặt ngồi lau khô trong một phút mà không để lại vệt sẫm. Kết quả là bộ ghế giữ dáng lâu, ít phải chỉnh sửa vặt, chi phí thấp hơn rõ so với da bò thật dù nhỉnh hơn các dòng công nghiệp rẻ nhất.

Năm bước thử ngay trên cuộn da

1. Lật mặt trái, soi đèn điện thoại. Sợi ngang sợi dọc đan vuông góc như vải bạt là nền dệt thoi đặc trưng của hàng Thái. Mặt trái mịn và co giãn như áo thun là nền dệt kim, thuộc nhóm khác.
2. Gập đôi mép da, miết mạnh bằng ngón cái rồi mở ra. PVC cứng để lại nếp trắng lì kéo dài vài phút, PU nhả nếp nhanh hơn, da bò thật gần như không để lại vệt trắng.
3. Kéo chéo góc 45 độ bằng hai tay, giữ 5 giây. Nền dệt thoi gần như không nhúc nhích. Nếu tấm da giãn ra thấy rõ rồi mới co lại, mặt ngồi sẽ chùng sớm.
4. Nhỏ một giọt nước lên bề mặt, đợi 5 phút rồi lau. Hàng công nghiệp giữ giọt nước tròn vo. Da bò thật hút nước và để lại quầng sẫm mờ dần khi khô.
5. Miết móng tay một đường ở vùng khuất rồi soi nghiêng dưới đèn. Vết trắng không tự mờ nghĩa là lớp phủ mỏng hơn mức nên có ở vị trí ma sát cao như tay ghế.

Những câu hay nghe khi báo giá và nên hỏi lại gì

“Da Thái xịn”, “da Thái loại A”. Không tồn tại bảng phân loại chung mà mọi nhà cung cấp cùng dùng, loại A ở kho này có thể ngang loại B ở kho khác. Hãy xin một mẩu cắt bằng bàn tay và giữ lại để đối chiếu lúc nhận ghế.

“Da bò Thái Lan”. Rất dễ gật đầu vì có chữ da bò. Hãy lật mặt trái ngay tại chỗ, mặt trái không nói dối được.

“Da Thái chống trầy”. Chống bẩn và chống trầy là hai chuyện tách rời. Lớp PVC lau sạch tốt nhưng vẫn bị móng mèo và đầu bút bi cứa rách, và vết rách đó lộ nền vải sáng màu bên dưới.

“Bảo hành 5 năm”. Câu cần hỏi là bảo hành cho hạng mục nào. Nhiều cam kết dài hạn chỉ áp cho khung gỗ và đường chỉ may, còn lớp phủ da thì ngắn hơn nhiều hoặc không nằm trong phạm vi.

Chỗ yếu thật sự, nói thẳng

• Thô và cứng. Chính cái nền dệt thoi làm nên độ dai cũng làm mặt ghế kém mềm. Trong phòng điều hòa lạnh sâu, chạm tay vào thấy rõ cảm giác nhựa nguội.
• Vân dập lặp theo chu kỳ. Nhìn nghiêng một băng dài dưới đèn trần sẽ thấy motif lặp đều đặn, điều không xảy ra với da bò thật.
• Không thoáng. Ngồi lâu ngày nóng, lưng và mặt sau đùi đọng mồ hôi rồi dính vào mặt ghế, rõ nhất khi mặc quần đùi.
• Lớp phủ giòn dần dưới nắng. Biểu hiện đầu là vết rạn chân chim mờ ở mép trước mặt ngồi và đỉnh tay ghế.
• Xước là xước vĩnh viễn, vì phần mất đi là lớp phủ chứ không phải bề mặt sợi da, không xoa dịu được bằng dầu dưỡng.
• Màu sáng dễ ám màu quần jean, và mùi nhựa vài tuần đầu khá rõ trong phòng kín.

Chọn da Thái khi nào là hợp lý

Chất da này hợp với nhà hay ăn uống ở phòng khách và cần lau nhanh, căn hộ bố trí được ghế tránh vệt nắng chiều, người muốn bọc lại ghế cũ mà giữ đúng dáng góc bo ban đầu, và phòng khách ưu tiên độ dai hơn độ mềm.

Nó không hợp với bốn tình huống. Nhà có mèo hoặc chó lớn: móng vuốt xé thủng lớp phủ và lộ nền vải, gần như không phục hồi được. Nhà có trẻ nhỏ hay nghịch bút bi và đồ chơi cạnh sắc, vì chịu nước tốt không cứu được vết cứa. Phòng khách bị nắng chiều chiếu thẳng vào tay ghế hoặc có cửa gió điều hòa thổi liên tục vào một điểm cố định, vì cả hai đẩy nhanh quá trình giòn lớp phủ. Cuối cùng là người ngồi ghế nhiều giờ mỗi ngày, vì độ bí và độ cứng sẽ thành phiền phức hằng ngày.

Ba việc giữ ghế lâu hơn

• Lau bằng khăn cotton ẩm vắt kiệt rồi lau khô lại ngay. Tránh cồn, nước tẩy đa năng và bàn chải cứng vì chúng bào mòn lớp phủ nhanh hơn cả việc ngồi hằng ngày.
• Kê ghế lệch khỏi vệt nắng trực tiếp và khỏi luồng gió điều hòa thổi thẳng, xoay đổi vị trí gối tựa vài tháng một lần cho độ bạc màu phân bố đều.
• Xử lý ngay khi vết rạn còn là đường chân chim mờ ở mép ngồi, đừng đợi tới lúc bong thành mảng.

Đọc thêm: da bọc sofa, so sánh da thật và da công nghiệp, sofa da bị bong tróc, sofa da bị xước, bảo quản sofa, bọc lại sofa. Về lại chất liệu sofa.