Kiến thức
Giặt vỏ bọc sofa tại nhà: chống co rút, giữ màu và lắp lại đúng cách
Vỏ bọc tháo ra sạch sẽ, giặt xong thơm tho, nhưng kéo mãi khóa kéo vẫn hụt hai đốt ngón tay. Sự cố xảy ra trong lồng giặt chứ không phải lúc lắp.
Toàn bộ vỏ bọc của bộ sofa ba chỗ mua bốn năm trước được tháo ra, giặt máy một buổi sáng, phơi đúng một ngày nắng. Chiều lắp lại: tấm đệm ngồi vào vừa, nhưng khóa kéo ở tấm tựa lưng kéo tới hai phần ba thì đứng lại, còn hụt chừng hai đốt ngón tay. Vỏ không rách, không hỏng khóa. Nó chỉ đơn giản là đã nhỏ đi.
Đây là kết cục phổ biến nhất khi giặt vỏ bọc tại nhà, và nó được quyết định trước khi máy giặt chạy hết chu trình đầu.
Ba thứ làm vỏ bọc co lại trong lồng giặt
Nhiệt. Sợi cotton và linen bị kéo căng trong quá trình dệt; nhiệt độ cao khiến chúng co về trạng thái tự nhiên ngắn hơn. Nước nóng và máy sấy là hai tác nhân mạnh nhất, trong đó sấy nóng gây co nhiều hơn cả giặt nước nóng.
Ma sát cơ học. Lồng giặt quay tốc độ cao vò sợi liên tục. Với vải dệt kim hoặc vải pha co giãn, chính chuyển động này làm cấu trúc sợi xô lại và bản vải hẹp đi, ngay cả khi giặt nước lạnh.
Lớp lót và lớp keo bên trong. Nhiều vỏ bọc có lót mút mỏng hoặc lớp phủ chống thấm dán keo. Lớp này co ở tốc độ khác lớp vải mặt; khi hai lớp co lệch nhau, tấm vỏ vừa nhỏ lại vừa nhăn gợn sóng. Đây là dạng hỏng khó cứu nhất.
Điểm cần nhớ: phần lớn mức co xảy ra ngay lần giặt đầu tiên. Nếu vỏ đã từng giặt vài lần mà vẫn vừa, lần sau rủi ro thấp hơn nhiều.
Đọc nhãn mác trước khi tháo vỏ ra khỏi khung
Nhãn thường được may ở mép trong đường khóa kéo hoặc mặt dưới tấm đệm ngồi. Hãy chụp ảnh nhãn trước khi tháo.
- Ký hiệu W: giặt được bằng dung dịch gốc nước.
- Ký hiệu S: chỉ dùng dung môi khô, tuyệt đối không cho vào máy giặt.
- Ký hiệu W-S: chấp nhận cả hai, vẫn nên ưu tiên phương án nhẹ tay hơn.
- Ký hiệu X: chỉ hút bụi và làm sạch chuyên nghiệp.
Không có nhãn thì mặc định coi như vỏ chưa qua xử lý chống co. Hãy thử trước trên một mảnh khuất: vỏ gối tựa nhỏ nhất hoặc vạt vải thừa mặt sau. Giặt riêng mảnh đó theo đúng cách bạn định làm, đo trước và đo sau, rồi mới quyết định cho cả bộ. Nếu chưa rõ vỏ dệt từ sợi gì, tham khảo mục chất liệu vải bọc sofa.
Bảng đối chiếu rủi ro co rút và phai màu theo chất liệu vỏ
| Chất liệu vỏ | Rủi ro co rút | Rủi ro phai màu | Cách giặt an toàn nhất |
|---|---|---|---|
| Cotton 100%, linen | Cao, rõ nhất ở lần giặt đầu | Trung bình, đậm màu phai nhiều hơn | Nước lạnh, vắt nhẹ, phơi bóng râm, lắp lại khi còn ẩm |
| Polyester, vải pha poly | Thấp | Thấp | Giặt máy chế độ nhẹ, tránh sấy nóng |
| Nhung, nhung tăm | Trung bình, kèm bẹt tuyết nhung | Cao, dễ loang vệt | Giặt tay hoặc chế độ cực nhẹ, không vắt xoắn, phơi nằm |
| Vải bố, canvas dày | Trung bình đến cao | Thấp | Nước lạnh, giặt riêng, kéo giãn khi ẩm |
| Vỏ có lót mút hoặc lớp chống thấm | Cao và không đều giữa hai lớp | Thấp | Giặt tay, không vắt máy, phơi ngang tránh trĩu |
| Giả da PU, simili | Thấp nhưng dễ bong lớp phủ | Thấp | Không giặt máy, chỉ lau ẩm bằng khăn mềm |
Quy trình chín bước giặt vỏ và lắp lại không hụt khóa kéo
- Chụp ảnh sofa nguyên trạng từ ba góc và ảnh cận từng khóa kéo trước khi tháo.
- Dán băng giấy ghi vị trí từng tấm: tựa trái, ngồi giữa, tay phải. Tấm nhìn giống nhau khi tháo ra thường không thay cho nhau được khi lắp vào.
- Đo và ghi lại chiều dài, chiều rộng hai tấm lớn nhất. Đây là căn cứ duy nhất để biết vỏ co bao nhiêu.
- Hút bụi kỹ hai mặt vỏ, nhất là khe đường may. Bụi khô gặp nước sẽ thành vệt bùn.
- Xử lý vết bẩn cục bộ trước, thử dung dịch ở mặt trong đường may và chờ khô hẳn xem có bay màu không.
- Kéo kín toàn bộ khóa kéo, lộn trái vỏ rồi cho vào túi lưới giặt. Giặt nước lạnh, chế độ nhẹ, chất tẩy trung tính không chứa clo và không chứa chất làm trắng quang học. Giặt cả bộ trong cùng một đợt.
- Vắt ở tốc độ thấp nhất máy cho phép. Tuyệt đối không dùng máy sấy nóng, không phơi nắng gắt.
- Phơi bóng râm nơi có gió, treo ngang trên hai điểm đỡ chứ không vắt qua một sợi dây mảnh. Với vỏ có lót mút, phơi nằm trên mặt phẳng để lớp lót không trĩu xuống.
- Lắp lại khi vỏ còn hơi ẩm, khoảng tám đến chín phần khô. Lồng vỏ vào đệm, kéo giãn đều bốn góc, chỉnh đường may cho thẳng rồi mới kéo khóa. Để vỏ khô nốt ngay trên khung đệm.
Bước chín quyết định nhất và cũng bị bỏ qua nhiều nhất. Vỏ khô kiệt rồi mới lắp thì sợi đã đóng khuôn ở kích thước co; lắp lúc còn ẩm thì tấm đệm chính là khuôn định hình.
Phai màu: phân biệt lỗi do nắng và lỗi do chất tẩy
Hai nguyên nhân này để lại dấu vết khác nhau và cách xử lý về sau cũng khác.
- Phai do nắng có ranh giới rõ, bám theo hình bóng đổ hoặc theo nếp treo lúc phơi. Một mặt nhạt hẳn so với mặt kia. Xem thêm cách bảo quản sofa tránh nắng chiếu trực tiếp.
- Phai do chất tẩy nhạt đều toàn tấm, không có ranh giới, và thường lộ nhất khi bạn đặt cạnh một tấm chưa giặt.
- Loang màu thành mảng méo mó là do vỏ bị vò xoắn khi còn ngậm nước có chất tẩy, hay gặp ở nhung và vải đậm màu.
- Vệt trắng dọc đường may thường chỉ là cặn xà phòng, không phải mất màu. Xả lại nước sạch là hết.
Điều người đọc hay làm sai khi giặt vỏ bọc tại nhà
- Đổ nhiều bột giặt cho chắc sạch. Vỏ sofa dày, xả một lần không hết; cặn dư giữ ẩm, hút bụi trở lại và làm vải xỉn nhanh hơn.
- Phơi nắng gắt cho nhanh khô. Vừa phai màu vừa làm sợi giòn, đồng thời đẩy mức co lên cao nhất.
- Vắt xoắn bằng tay cho ráo nước. Động tác này bẻ gãy cấu trúc sợi tại đúng chỗ xoắn, để lại nếp hằn không phẳng lại được.
- Giặt riêng một tấm bị bẩn. Tấm đó sẽ sáng hơn hoặc tối hơn phần còn lại, và chênh lệch này vĩnh viễn.
- Là trực tiếp lên mặt vải nhung để phẳng nếp. Bàn là ép chết tuyết nhung; chỉ nên hấp hơi cách mặt vải một khoảng.
Dấu hiệu nên dừng lại và gọi thợ
Có những thời điểm giặt tiếp tại nhà chỉ làm hỏng thêm:
- Nhãn ghi S hoặc X. Nước sẽ để lại quầng ố vĩnh viễn trên nhóm vải này.
- Vỏ đã co hơn khoảng một phần mười chiều dài và kéo giãn khi ẩm không đưa về gần kích thước cũ.
- Bề mặt nhăn gợn sóng như da cam sau khi khô, dấu hiệu lớp lót bên trong đã biến dạng lệch so với lớp vải mặt.
- Màu ra khăn trắng ẩm khi chà thử trước lúc giặt. Vỏ này gần như chắc chắn loang khi gặp nước.
- Vỏ có lót mút đã ngậm nước và không khô sau hai ngày. Phần lõi ẩm sẽ mốc từ bên trong.
Khi đó, dịch vụ vệ sinh sofa có máy hút nước công suất lớn và dung môi theo từng nhóm vải, rút ngắn thời gian ẩm xuống rất nhiều. Nếu vỏ đã co cứng hoặc bạc màu không đều tới mức không nhìn được nữa thì bọc lại sofa thực tế hơn.
Giới hạn thật: có những thứ giặt xong không lấy lại được
Nói thẳng để bạn cân nhắc trước khi tháo vỏ. Màu đã phai thì không hồi lại được. Tuyết nhung bị vò bẹt trong lồng giặt gần như không dựng lại được bằng hấp hơi tại nhà. Lớp lót mút đã co lệch thì tấm vỏ sẽ mãi gợn sóng dù bạn lắp căng đến đâu. Và một tấm co quá nhiều, dù kéo giãn được để lắp vừa, cũng chịu lực căng thường trực khiến đường may mau bục hơn.
Đổi lại, nếu vỏ ghi ký hiệu W, bạn giặt nước lạnh, không sấy nóng, phơi bóng râm và lắp lại lúc còn ẩm, thì phần lớn bộ vỏ có thể giặt tại nhà nhiều năm mà kích thước gần như không đổi. Khác biệt giữa hai kết cục nằm ở nhiệt độ và ở thời điểm lắp lại, chứ không nằm ở loại bột giặt bạn chọn.