Dịch vụ
May đệm ghế: đo và cắt mẫu thế nào để tấm đệm vừa khít
Một tấm đệm ghế lệch 1 cm sẽ xô lệch mỗi lần ngồi. Khâu quyết định không nằm ở máy may mà ở lúc đo và cắt mẫu.
Lệch một xăng-ti-mét trên cạnh trước của tấm đệm là đủ để bạn nhận ra ngay từ lần ngồi thứ hai: đệm trượt về một bên, mép sau hở ra một khe nhỏ, và mỗi lần đứng dậy lại phải kéo tấm đệm về chỗ cũ. Người dùng thường quy trách nhiệm cho đường may hoặc cho lớp mút bên trong, nhưng phần lớn lỗi này sinh ra từ trước khi kim máy chạm vào vải — nó sinh ra ở khâu đo và cắt mẫu.
May đệm ghế nghe như việc đơn giản: có vải, có mút, có máy may là xong. Thực tế đây là công việc của nghề rập hơn là nghề may. Bài viết này giúp bạn hiểu quy trình chuẩn để biết mình đang thuê ai làm gì và đánh giá được một đơn vị có thật sự làm nghề hay không.
Đệm ghế không chỉ là một tấm mút bọc vải
Một tấm đệm hoàn chỉnh gồm ba phần làm việc cùng nhau. Ruột đệm quyết định độ đàn hồi và độ dày giữ được bao lâu. Vỏ đệm quyết định độ bền bề mặt và khả năng giữ form. Kết cấu liên kết — dây bo, khóa kéo, dây buộc hay lớp đế nhám — quyết định tấm đệm có nằm yên trên ghế hay không.
Ba phần này ràng buộc lẫn nhau. Ruột càng đàn hồi mạnh thì vỏ càng phải may chật hơn ruột một chút để đệm căng form; ngược lại ruột bông mềm mà vỏ may chật sẽ tạo nếp nhăn cố định ở bốn góc. Vì vậy không thể tách việc chọn vật liệu khỏi việc lấy số đo. Phần đệm mút và vải bọc trong mục chất liệu có so sánh chi tiết hơn từng loại.
Đo và cắt mẫu: khâu quyết định nằm trước máy may
Thợ giỏi không đo bằng thước dây rồi ghi ba con số. Họ dựng một tấm mẫu bằng bìa cứng, đặt thử lên ghế, chỉnh cạnh, cắt gọt, rồi mới mang mẫu về làm rập vải. Bước này kéo dài buổi khảo sát thêm đáng kể, và cũng là bước bị cắt bỏ nhiều nhất khi đơn vị muốn chạy nhanh.
Những số đo dễ bị bỏ sót
- Độ vuông thật của mặt ghế: rất nhiều ghế gỗ có mặt hình thang nhẹ, cạnh trước rộng hơn cạnh sau vài xăng-ti-mét. Đo hai cạnh song song rồi giả định là hình chữ nhật là lỗi phổ biến nhất.
- Vị trí và tiết diện chân tựa: ghế có thanh tựa cắm xuống mặt ngồi cần khoét lõm hoặc bo góc đúng vị trí, sai một chút là đệm kênh.
- Độ dày sau khi nén: mút dày 5 cm khi có người ngồi có thể chỉ còn 3 cm. Chiều cao đệm phải tính theo trạng thái chịu tải, không phải trạng thái tự do.
- Chiều cao còn lại dưới mặt bàn: với ghế ăn, cộng thêm đệm là giảm khoảng trống đùi. Bỏ qua số đo này thì đệm vừa ghế nhưng ngồi vào bàn lại chật.
- Hướng canh sợi vải: vải có hoa văn hoặc vân nổi phải cắt cùng chiều trên tất cả các tấm, nếu không bộ đệm nhìn sẽ lệch tông dù cùng một cây vải.
Vì sao mẫu bìa quan trọng hơn con số
Con số ghi trên giấy chỉ mô tả được hình khối lý tưởng. Mẫu bìa mô tả được hình khối thật, gồm cả góc bị mòn, cạnh bo tròn không đều và độ vênh của mặt ghế cũ. Khi có mẫu bìa, thợ cắt vải chỉ việc đặt rập lên và cắt; khi không có, họ phải suy đoán — và mọi sai số của suy đoán đều đọng lại trên tấm đệm cuối cùng.
Bảng đối chiếu các dạng đệm ghế thường gặp
| Dạng đệm | Cách đo bắt buộc | Rủi ro nếu đo sai | Độ khó thi công |
|---|---|---|---|
| Đệm rời mặt vuông, ghế gỗ | Mẫu bìa toàn mặt ngồi, đo cả hai cạnh trước và sau | Xô lệch, hở mép sau | Thấp |
| Đệm rời có dây buộc chân tựa | Thêm vị trí tâm hai chân tựa tính từ cạnh sau | Dây lệch, đệm xoay khi ngồi | Trung bình |
| Đệm ngồi kèm tựa lưng liền | Đo góc gập giữa mặt ngồi và lưng ghế | Tấm lưng bị đội, hở khe giữa | Trung bình |
| Đệm ôm khung ghế bành | Rập từng mảnh theo mặt cong, cần tháo nẹp | Nhăn tụ ở góc, không giữ form | Cao |
| Đệm băng dài, ghế băng hoặc bậu cửa sổ | Đo độ võng của mặt đỡ khi chịu tải | Lún giữa, hai đầu vênh lên | Cao |
Quy trình may đệm ghế đúng thứ tự
- Khảo sát và xác định mục tiêu sử dụng: ghế dùng để ngồi ăn, ngồi làm việc hay ngồi thư giãn lâu. Mục tiêu này quyết định độ cứng ruột đệm trước khi bàn tới vải.
- Đo và dựng mẫu: lấy đủ các số đo nêu trên, cắt mẫu bìa, đặt thử lên ghế và chỉnh lại cho tới khi mẫu nằm khít.
- Chọn vật liệu theo mẫu: từ diện tích mẫu tính ra lượng vải cần, cộng phần hao do canh hoa văn và phần chừa đường may.
- Cắt ruột đệm: mút được cắt theo mẫu, thường lớn hơn vỏ một chút để đệm căng form; đây là chi tiết mà thợ thiếu kinh nghiệm hay làm ngược.
- May vỏ và bo viền: ráp các mảnh, may dây bo hoặc viền cuộn, lắp khóa kéo ở cạnh khuất để sau này tháo giặt được.
- Lồng ruột và tạo form: đây là công đoạn thủ công, quyết định bốn góc có đầy đặn hay bị hõm.
- Lắp thử tại ghế và chỉnh: đặt lên ghế thật, ngồi thử, kiểm tra độ trượt và khoảng hở, chỉnh dây buộc hoặc lớp đế chống trượt.
- Bàn giao kèm hướng dẫn bảo quản: cách giặt vỏ, cách xoay đệm định kỳ để mòn đều.
Nếu một đơn vị bỏ qua bước 2 và bước 7, gần như chắc chắn bạn sẽ phải chỉnh sửa lại sau khi nhận hàng.
Cách tính giá và cách đọc một bảng báo giá
TìmSofa là cổng thông tin nên không công bố mức giá cụ thể, nhưng bạn hoàn toàn có thể tự kiểm chứng một báo giá bằng cách hiểu nó được ghép từ đâu. Thông thường có ba nhóm chi phí:
- Vải: tính theo mét dài trên khổ vải cụ thể. Khổ càng hẹp, hoa văn càng lớn thì lượng hao càng nhiều, vì các mảnh phải canh cho trùng vân.
- Ruột đệm: tính theo tấm hoặc theo thể tích, phụ thuộc tỷ trọng mút và độ dày. Mút tỷ trọng cao đắt hơn nhưng giữ độ dày lâu hơn.
- Công may: tính theo số mặt đệm hoặc theo giờ công. Bo viền, chần nổi, khoét góc chân tựa và khóa kéo đều là các hạng mục cộng thêm.
Ngoài ra còn hai yếu tố hay bị quên: phí khảo sát tận nơi tính theo quãng đường, và phí tháo lắp nếu ghế phải mang đi. Khi so sánh nhiều nơi, hãy yêu cầu tất cả cùng bóc tách theo ba nhóm trên. Một báo giá gộp thành một con số duy nhất không sai, nhưng nó khiến bạn không biết mình đang trả tiền cho vải tốt hay cho công thợ.
Phân biệt xưởng làm thật với nơi chỉ nhận rồi chuyển tay
Đây là phần khó nhất với người mua, vì mọi lời quảng cáo đều giống nhau. Một vài dấu hiệu có sức phân biệt cao:
- Họ hỏi ngược lại bạn trước khi báo giá. Người làm thật sẽ hỏi ghế loại gì, ngồi bao lâu mỗi ngày, nhà có trẻ nhỏ hay thú nuôi không. Người chỉ nhận việc sẽ báo giá ngay khi mới nghe số lượng ghế.
- Họ nói được về khổ vải và lượng hao. Ai trực tiếp cắt vải đều nhớ khổ vải mình hay dùng và biết hoa văn lớn thì hao thêm bao nhiêu.
- Họ đề xuất cắt mẫu hoặc may thử một tấm. Với bộ nhiều ghế, đề xuất làm một tấm trước để duyệt là dấu hiệu của người chịu trách nhiệm về kết quả.
- Họ nói rõ giới hạn. Ví dụ thừa nhận rằng vải này dễ nhăn, hoặc mút mềm sẽ xẹp nhanh hơn dù ngồi êm hơn.
- Bảo hành được viết ra cụ thể. Bung chỉ, lệch form, khóa kéo hỏng là các lỗi thi công; phai màu do nắng hay rách do vật nhọn thường không thuộc phạm vi. Một cam kết bảo hành mọi thứ thường là cam kết không kiểm chứng được.
Ngược lại, hãy thận trọng khi ai đó báo giá qua điện thoại mà không cần biết kích thước ghế, hoặc khẳng định làm xong trong ngày cho một bộ nhiều ghế có bo viền. Tốc độ đó chỉ đạt được khi bỏ khâu dựng mẫu.
Đệm rời cho ghế gỗ và ghế ăn
Nhóm ghế này chiếm phần lớn nhu cầu may đệm, nhưng lại có những ràng buộc riêng ít khi được nói tới.
Thứ nhất là độ dày phải tiết chế. Ghế ăn được thiết kế với chiều cao mặt ngồi tương ứng với chiều cao bàn. Cộng thêm một tấm đệm quá dày, người ngồi bị đẩy lên cao, khuỷu tay chạm mặt bàn và tư thế ăn trở nên gò bó. Với ghế ăn, đệm mỏng và chắc thường dùng tốt hơn đệm dày và mềm.
Thứ hai là chống trượt. Mặt ghế gỗ nhẵn không tạo ma sát, nên tấm đệm cần điểm neo: dây buộc vào hai chân tựa, đai chun ôm góc, hoặc lớp đế nhám. Dây buộc là giải pháp bền nhất nhưng đòi hỏi đo đúng vị trí chân tựa từ khâu dựng mẫu. Đế nhám thuận tiện hơn nhưng hiệu quả giảm dần theo thời gian.
Thứ ba là khả năng tháo giặt. Ghế ăn hứng vụn thức ăn và vết đổ nhiều hơn bất kỳ ghế nào khác trong nhà. Một tấm đệm ghế ăn không có khóa kéo là một tấm đệm sẽ ố vĩnh viễn. Hãy coi khóa kéo ở cạnh khuất là yêu cầu bắt buộc, không phải tùy chọn.
Thứ tư là tính đồng bộ của cả bộ. Sáu chiếc ghế cùng kiểu vẫn có thể chênh nhau vài milimét do mòn không đều. Thợ cẩn thận sẽ đánh số từng tấm mẫu theo từng ghế thay vì dùng chung một rập cho cả bộ. Khi nhận hàng, bạn nên yêu cầu đánh dấu ở mặt dưới để mỗi tấm luôn về đúng ghế của nó.
Vài giới hạn nên biết trước khi quyết định
May đệm mới không sửa được vấn đề của chính chiếc ghế. Nếu mộng ghế đã lỏng hoặc khung kêu, tấm đệm đẹp chỉ che đi triệu chứng — phần sửa khung mới là việc cần làm trước. Nếu ghế còn tốt nhưng lớp bọc cũ đã bạc, cân nhắc bọc lại thay vì chỉ thêm đệm rời phủ lên. Và nếu đệm cũ chỉ xẹp chứ vỏ còn nguyên, thay mút thường hợp lý hơn là may mới toàn bộ.
Một điểm nữa cần thành thật: mọi tấm đệm đều xẹp theo thời gian, khác nhau ở tốc độ. Không có loại ruột nào giữ nguyên độ dày vĩnh viễn. Người bán nào khẳng định điều ngược lại đang bán một lời hứa không kiểm chứng được. Cách kéo dài tuổi thọ nằm ở thói quen sử dụng: xoay và lật đệm định kỳ, tránh ngồi lệch một chỗ, giặt vỏ theo hướng dẫn. Mục bảo quản có thêm các lưu ý theo từng chất liệu.
Tóm lại, chất lượng một bộ đệm ghế được định đoạt ở buổi khảo sát chứ không phải ở phòng may. Khi liên hệ bất kỳ đơn vị nào, câu hỏi đáng giá nhất bạn có thể đặt ra là: anh chị dựng mẫu như thế nào trước khi cắt vải. Câu trả lời cho câu hỏi đó nói lên nhiều điều hơn mọi lời giới thiệu.