Corduroy là loại vải có bề mặt nổi thành các đường gân nhung song song chạy dọc theo chiều khổ vải, xen giữa là rãnh lõm, tạo cảm giác vừa mềm như nhung vừa có kết cấu sọc rõ khi nhìn và khi chạm. Tiếng Việt gọi phổ biến là vải nhung tăm, đôi khi gọi là vải nhung kẻ hoặc nhung gân. Độ to nhỏ của các đường gân là đặc điểm để phân loại corduroy và cũng quyết định phần lớn cảm giác thị giác của bộ sofa.
Đặc điểm nhận biết
- Các đường gân nổi song song chạy theo một chiều cố định, nhìn nghiêng dưới ánh sáng thấy rõ nhất.
- Rãnh lõm giữa hai gân, đưa móng tay ngang qua sẽ cảm nhận được nhịp gợn đều đặn.
- Đỉnh gân có tuyết mềm như nhung, còn đáy rãnh thường trơn và sẫm màu hơn.
- Màu đổi sắc theo chiều vuốt, tuy mức độ nhẹ hơn nhung trơn vì diện tích tuyết bị chia nhỏ.
- Vải dày và nặng tay, giữ phom tốt, ít rủ mềm như vải dệt phẳng mỏng.
Corduroy được phân loại theo mật độ gân, tức số đường gân trên một đơn vị chiều ngang. Gân càng nhỏ và dày thì bề mặt càng mịn, trông tinh tế; gân càng to và thưa thì kết cấu càng nổi bật, cho vẻ khỏe khoắn và hơi hoài cổ. Cách gọi tên và cách quy đổi mật độ gân không thống nhất trên thị trường mà tùy nhà sản xuất, nên khi chọn vải nên xem mẫu thật thay vì dựa vào con số.
Về thành phần, corduroy là một kiểu cấu trúc dệt chứ không phải một loại nguyên liệu. Vải có thể làm từ cotton, polyester, pha trộn hoặc sợi tổng hợp khác, và chính thành phần này mới quyết định độ bền màu cũng như khả năng chịu mài mòn.
Corduroy dùng ở đâu trên sofa
- Bọc toàn bộ thân sofa, thường thấy ở sofa văng và sofa góc theo hướng ấm áp, retro hoặc hiện đại pha cổ điển.
- Bọc riêng mặt ngồi và tựa lưng trong khi các mặt bên dùng vải trơn, cách phối giúp giảm cảm giác nặng nề.
- Gối tựa và tấm phủ trang trí, dùng corduroy điểm xuyết để tạo điểm nhấn kết cấu.
Hướng gân là chi tiết cần chú ý khi bọc. Nếu các mảnh vải trên cùng một sofa bị đặt lệch chiều gân, phần đó sẽ bắt sáng khác hẳn và trông như bị khác màu, dù thực tế cùng một cuộn vải.
Ưu điểm thực tế
- Kết cấu bề mặt sinh động, giúp sofa trông có chiều sâu hơn hẳn vải trơn cùng tông màu.
- Cảm giác chạm mềm và ấm, dễ chịu khi ngồi lâu hoặc tựa lưng.
- Vải dày, giữ phom, ít lộ đường may và cấu trúc đệm bên trong.
- Che vết hằn khá tốt nhờ các rãnh gân làm nhiễu tầm nhìn, ít lộ nếp ngồi so với vải mặt phẳng.
- Ít nhăn nhàu, phần bọc giữ được vẻ gọn gàng theo thời gian.
Nhược điểm cần biết
- Bẹt gân ở vùng ma sát. Mép ngồi, tay vịn và chỗ tựa đầu dễ bị xẹp tuyết, tạo mảng bóng khác biệt so với phần còn lại.
- Bụi và vụn đọng trong rãnh, phủi tay không sạch mà cần hút bụi bằng đầu chổi hẹp chạy dọc theo rãnh.
- Bám lông thú cưng, lông dễ mắc vào khe giữa các gân và khó gỡ hơn vải phẳng.
- Khó thay thế đúng chiều gân khi cần vá hoặc bọc lại một mảng, dễ lộ chỗ sửa.
- Nhìn nặng hơn vải trơn, với phòng nhỏ hoặc thiếu sáng có thể làm không gian trông chật hơn.
- Thấm chất lỏng nhanh nếu vải chưa xử lý chống thấm, vết đổ cần thấm ngay thay vì để khô tự nhiên.
Phân biệt với thuật ngữ dễ nhầm
| Loại vải | Bề mặt | Dấu hiệu phân biệt nhanh |
|---|---|---|
| Corduroy | Gân nhung nổi song song, có rãnh lõm | Đưa móng tay ngang mặt vải thấy gợn đều theo nhịp |
| Nhung trơn | Tuyết phủ đều liền mặt | Không rãnh, đổi màu đậm nhạt rất mạnh khi vuốt ngược chiều |
| Chenille | Mượt, hơi gợn ngẫu nhiên | Không có sọc theo hàng, sợi có lông tơ tỏa quanh lõi |
| Vải kẻ sọc dệt | Phẳng, sọc do màu chỉ | Sọc chỉ thấy bằng mắt, sờ tay hoàn toàn phẳng |
Cách kiểm tra nhanh tại chỗ: nhắm vào phần sọc rồi vuốt ngón tay vuông góc với chiều sọc. Nếu tay cảm nhận rõ từng gân nhô lên và rãnh lõm xuống thì đó là corduroy; nếu sọc chỉ hiện bằng mắt còn mặt vải phẳng lì thì đó là vải kẻ dệt màu chứ không phải nhung tăm.
Lưu ý khi chọn corduroy cho sofa
- Xem mẫu vải thật dưới ánh sáng phòng định đặt sofa, vì hiệu ứng bắt sáng của gân thay đổi rất nhiều theo nguồn sáng.
- Hỏi rõ thành phần sợi thay vì chỉ hỏi tên corduroy, vì độ bền phụ thuộc nguyên liệu chứ không phải kiểu dệt.
- Chọn gân nhỏ nếu muốn vẻ tinh tế và ít lộ vết bẹt, chọn gân to nếu muốn nhấn mạnh kết cấu.
- Cân nhắc kỹ nếu nhà có thú cưng, do rãnh gân giữ lông và móng vuốt dễ kéo tuyết.
- Ưu tiên mẫu có vỏ bọc tháo rời để xoay đổi vị trí gối và giặt riêng khi cần.
- Hút bụi chạy dọc theo chiều gân, thấm vết bẩn bằng khăn khô và tránh chà mạnh ngang gân.
Xem thêm các nhóm chất liệu bọc khác tại chuyên mục vải bọc sofa và tổng quan chất liệu sofa.