Sofa góc và sofa băng: đếm lại số chỗ ngồi thật trên phần sàn bị chiếm

Cùng một phòng khách, cùng một bức tường dài, hai phương án được đặt lên bàn cân: một bộ chữ L ghi sáu chỗ ngồi, một bộ băng thẳng ghi ba chỗ. Nhìn con số thì tưởng như chuyện đã xong. Nhưng nếu đếm lại số người thật sự ngồi được tử tế trong một buổi tối có khách, rồi chia cho phần sàn mà mỗi bộ khóa lại, thứ tự hai phương án này thay đổi nhiều hơn người mua thường hình dung.

Ô vuông ngay khúc cua chữ L là chỗ ngồi tệ nhất trong cả bộ

Con số chỗ ngồi in trong bảng thông số được tính bằng cách lấy chiều dài mặt ngồi chia cho bề rộng trung bình của một người. Đó là phép chia số học, không phải phép đo sự dễ chịu. Với một bộ chữ L, phép chia đó tính luôn cả ô vuông nằm đúng chỗ hai đoạn ghế gặp nhau.

Ngồi vào ô đó thì bị hai tấm tựa lưng ép lại từ hai phía, đầu không có chỗ ngả vì phần tựa đầu ở khúc cua thường bị hụt, và không có tay vịn nào trong tầm với. Đầu gối chạm đầu gối người ngồi cạnh nên phải xoay chéo người, mà xoay chéo thì lưng rời khỏi tựa. Kết quả quen thuộc là ô góc trở thành chỗ chất gối tựa và đặt điều khiển từ xa.

Phần đôn duỗi chân cũng bị đếm hào phóng. Một đôn dài đủ để nằm thì trên giấy được tính một chỗ rưỡi tới hai chỗ, nhưng nó chỉ chứa một người nằm, và khi có người nằm thì cả đoạn ghế ấy không nhận thêm ai. Ngồi thẳng ở mép ngoài đôn thì lưng hoàn toàn trống vì đoạn này không có tựa.

Trừ hai khoản đó ra, một bộ chữ L ghi sáu chỗ trong thực tế cho khoảng bốn chỗ ngồi đàng hoàng cộng một chỗ nằm. Một bộ băng ba chỗ thì cho đúng ba chỗ, chỗ nào cũng có tựa lưng đầy đủ phía sau. Chênh lệch thật là một chỗ ngồi, không phải ba chỗ như bảng thông số gợi ý. Nên đối chiếu lại bảng kích thước từng đoạn ghế để biết mình mua bao nhiêu centimet mặt ngồi có tựa lưng.

Phần sàn mà chữ L khóa lại rộng hơn hình chiếu của nó

Diện tích một bộ sofa chiếm không dừng ở hình chiếu xuống sàn, nó còn gồm vùng đệm phía trước mà không ai kê đồ hay đi qua được. Bộ băng thẳng chiếm một dải hẹp áp tường, hai đầu ghế vẫn lách qua được, và phần sàn còn lại giữ nguyên hình chữ nhật liền mạch để kê bàn, trải thảm hay dọn trống khi cần.

Bộ chữ L ăn hai cạnh tường và đóng luôn cái góc. Đoạn đôn nhô ra giữa phòng cắt phần sàn còn lại thành hai vùng rời nhau, vùng kẹp giữa đôn và bức tường đối diện thường chỉ đủ đứng chứ không đủ đi. Nếu cửa ban công hay lối sang bếp nằm về phía đôn nhô ra, đường đi trong nhà dài thêm một vòng qua đầu ghế.

Đổi lại, cái góc tường mà bộ băng bỏ trống thường chẳng dùng vào việc gì ngoài đặt một chậu cây, còn bộ chữ L biến đúng phần góc chết đó thành mặt ngồi. Ở phòng khách thông với bếp ăn, cạnh dài của chữ L còn đóng vai một vách ngăn mềm mà không cần xây thêm gì. Bộ băng không làm được việc này trừ khi kê quay lưng ra giữa phòng, mà lưng ghế băng thường không được hoàn thiện để nhìn từ phía sau.

Đối chiếu chữ L và băng thẳng trên những tiêu chí đo được

Đệm của băng thẳng đảo được, đệm khúc cua và đệm đôn thì không

Đây là chỗ bộ đắt tiền hơn lại thua, và nó chỉ lộ ra sau vài năm sử dụng. Trên một bộ băng ba chỗ, ba tấm đệm ngồi thường giống hệt nhau về kích thước, nhiều tấm còn lật úp được. Người dùng chỉ cần đổi vị trí ba tấm theo chu kỳ vài tháng là độ lún dàn đều ra cả bộ, nhờ vậy bộ ghế già đi tương đối đồng đều.

Bộ chữ L thì mỗi tấm đệm một hình dạng riêng: tấm ô góc là hình vuông lệch, tấm trên đôn dài gấp rưỡi tấm thường, tấm sát tay vịn có mép vát. Không tấm nào thay thế được cho tấm nào. Trong khi đó thói quen ngồi lại rất tập trung, gần như cả nhà đều nhắm vào đoạn có tựa đầu và tay vịn còn ô góc thì không ai đụng tới. Sau vài năm, bộ ghế có một vùng lún hẳn xuống ngay cạnh một vùng còn gần như mới. Muốn chống lại điều đó phải chọn cấu trúc đệm mút tỉ trọng cao hơn ngay từ đầu, tức là trả thêm tiền cho một nhược điểm mà bộ băng không mắc phải.

Hai năm sau, băng thẳng nhấc đi được còn chữ L đứng nguyên chỗ cũ

Sofa thường sống lâu hơn cách bài trí phòng khách. Nhà thêm người, chuyển tivi sang tường khác, đổi phòng khách thành chỗ làm việc, hoặc dọn sang căn khác. Lúc đó khả năng xoay xở của hai loại chênh nhau rất xa.

Bộ băng gần như không có ràng buộc: xoay chín mươi độ, đẩy sang tường đối diện, kéo ra giữa phòng làm vách ngăn tạm, tách rời nếu là loại nhiều khối, thậm chí đưa vào phòng ngủ lớn hay phòng làm việc. Khi chuyển nhà, một khối chữ nhật luôn dễ tìm chỗ đặt hơn.

Bộ chữ L bị khóa ngay từ lúc đặt hàng ở một chi tiết nhỏ là đôn nằm bên trái hay bên phải khi nhìn từ ngoài vào. Chọn sai bên thì bộ ghế chặn lối đi hoặc quay lưng vào cửa sổ, và đổi bên là chuyện của xưởng chứ không phải chuyện dịch chuyển đồ đạc. Sang phòng mới, một hình chữ L cần đúng một cái góc có hai cạnh đủ dài, thiếu vài chục centimet ở một cạnh là cả bộ không vào được. Chưa kể nhiều bộ liền khối không qua nổi chiếu nghỉ cầu thang hay cửa thang máy.

Ngoại lệ đáng chú ý là loại chữ L có phần đôn rời hẳn, không liên kết cứng với thân ghế. Loại này giữ được phần lớn tính linh hoạt của bộ băng vì cái đôn kéo sang bên nào cũng được, chỉ đổi lại là chỗ tiếp giáp có khe. Các bước rà soát trước khi chốt có trong phần kinh nghiệm chọn mua.

Những phòng mà chữ L và băng thẳng không nằm chung một danh sách

Có tình huống hai loại này không phải hai phương án của cùng một bài toán, đem ra so là so nhầm.

• Phòng có lối đi cắt ngang. Khi cửa bếp hoặc cửa ban công nằm ở cạnh vuông góc với bức tường kê ghế, phần đôn nhô ra chắn đúng đường di chuyển hằng ngày. Chỉ còn phương án băng thẳng dùng được, bất kể phòng rộng bao nhiêu.
• Phòng khách liền bếp không có vách. Khi nhu cầu thật là chia khu vực chứ không phải thêm chỗ ngồi, cấu hình chữ L không có đối thủ.
• Nhà thuê hoặc chỗ ở chưa ổn định. Một món đồ bị khóa theo hình dạng căn phòng hiện tại là rủi ro, không phải tiện nghi.
• Nhà có người nằm nghỉ ban ngày thường xuyên. Mặt nằm liền khối không khe là yêu cầu kỹ thuật, ghép từ ghế băng không thể tương đương hoàn toàn.

Chọn chữ L hay băng thẳng theo số người ở và hình dạng phòng

Chọn cấu hình chữ L nếu phòng có một góc tường trống với hai cạnh liền nhau đủ dài, lối đi không cắt ngang khu vực kê ghế, trong nhà có người nằm xem tivi ngoài phòng khách, và đây là chỗ ở lâu dài nên bố cục đã ổn định. Khi chốt, hỏi rõ đôn nằm bên nào và bộ ghế có tách khối để vận chuyển được không.

Chọn băng thẳng nếu phòng có từ hai lối đi trở lên, số người ngồi thường xuyên không quá bốn, gia đình hay đổi cách kê đồ hoặc chưa chắc ở lâu, hoặc muốn dồn phần chênh vào chất liệu bọc và khung thay vì vào diện tích mặt ngồi. Cần chỗ duỗi chân thì thêm một đôn rời, vừa rẻ hơn phần đôn liền vừa đẩy đi được khi vướng.

Còn khi cần chỗ cho từ năm người ngồi thẳng trở lên, phương án cho nhiều chỗ tử tế nhất trên mỗi mét vuông sàn thường là một bộ băng dài kê thêm một hoặc hai ghế đơn đối diện, chứ không phải một bộ chữ L: đủ tựa lưng cho mọi người và mọi người còn nhìn được vào nhau. Xem thêm các bài đối chiếu trong cùng chủ đề.