Khắc phục sự cố
Bánh xe sofa bị hỏng: đọc đúng triệu chứng trước khi tháo con ốc đầu tiên
Một bánh chết, ba bánh còn lại gánh phần việc của nó rồi hỏng theo. Nhận ra sớm và thay đúng chủng loại thì mất nửa tiếng, để muộn thì hỏng luôn đế gỗ chân sofa.
Bạn kéo sofa ra lau sàn, một góc bỗng rít lên rồi khựng lại, và trên mặt sàn gỗ đã có một vệt xước dài. Lật nghiêng sofa soi đèn, bánh xe góc đó đứng im như hàn chết vào đế, ba bánh còn lại vẫn quay bình thường. Bánh xe sofa không hỏng cùng lúc cả bốn cái: một con chết trước, ba con còn lại gánh phần việc của nó và mòn nhanh gấp đôi cho tới khi hỏng nốt.
Việc cần làm ngay không phải mở tủ đồ nghề, mà là xác định bánh xe nhà bạn thuộc chủng loại nào. Mua sai chủng loại là lý do phổ biến nhất khiến người ta phải tháo ra lắp lại lần thứ hai.
Nhận diện loại bánh xe trong một phút
Lật sofa nằm nghiêng sang một bên, đừng lật ngửa hoàn toàn vì tay vịn rất dễ gãy khi chịu cả trọng lượng. Soi đèn vào chân sofa rồi đối chiếu:
| Loại bánh | Dấu hiệu nhận biết | Cách tháo | Điểm phải đo trước khi mua |
|---|---|---|---|
| Bánh cắm chốt | Chốt tròn cắm thẳng vào lỗ khoan trên đế gỗ, có vòng thép lò xo bóp quanh chốt | Bẩy dần bằng tua vít dẹt hoặc kìm, không xoay | Đường kính chốt, chiều sâu lỗ |
| Bánh mặt bích | Đế thép vuông bắt vào chân bằng 4 vít gỗ | Vặn 4 vít bằng tua vít bốn cạnh | Khoảng cách tâm hai lỗ vít chéo |
| Bánh bi tròn nhựa | Viên bi nhựa nằm trong lồng, hay gặp trên sofa giá rẻ | Ấn mạnh và xoay ngược chiều kim đồng hồ | Đường kính bi, chiều cao tổng |
| Bánh liền chân | Chân kim loại hoặc nhựa đúc liền bánh, tháo ra là mất luôn chân | Vặn ren chân hoặc tháo bulong | Chiều cao chân, thay cả bộ bốn |
Phép thử ba bước: hỏng ở bánh hay hỏng ở đế gỗ
Hai chỗ này cho triệu chứng gần giống nhau nhưng cách xử lý khác hẳn. Làm lần lượt ba bước khi sofa đang nằm nghiêng:
- Búng cho bánh quay. Bánh tốt quay ít nhất một vòng rồi mới dừng. Nếu nhích một chút rồi đứng ngay, trục đã kẹt.
- Lắc ngang. Nắm thân bánh lắc trái phải. Rơ khoảng một milimet là bình thường; nếu nghe cạch cạch và thấy chân chốt nhúc nhích theo thì lỗ trên đế gỗ đã rộng, bánh chưa chắc hỏng.
- Kéo thẳng ra. Kéo bánh dọc theo trục chốt. Nếu kéo nhẹ đã tuột ra kèm mùn gỗ rơi xuống, vấn đề nằm ở đế, thay bánh mới cũng vô ích.
Bảng đối chiếu triệu chứng
| Triệu chứng | Nguyên nhân thường gặp | Hướng xử lý |
|---|---|---|
| Bánh không quay, kéo lê thành vệt | Tóc và sợi vải quấn chặt quanh trục, ép thành lớp cứng | Tháo bánh, cắt búi tóc bằng dao rọc giấy, lau khô, bôi mỡ bò |
| Kêu ken két mỗi lần đẩy | Bạc trục khô dầu hoặc bánh nhựa mòn méo | Bôi trơn nếu vành còn tròn đều, thay mới nếu mòn vẹt một bên |
| Sofa nghiêng một góc, ngồi thấy lệch | Một bánh mòn thấp hơn hoặc chốt tụt sâu vào lỗ | Đo chiều cao bốn bánh, chênh quá 3 mm thì thay cả bộ |
| Bánh rơi ra khi đẩy, lắp vào lại tụt | Vòng lò xo giữ chốt bị giãn hoặc lỗ gỗ toác | Đóng ống lót kim loại mới, không dùng keo dán |
Bốn việc người dùng hay làm sai
Xịt dầu nhớt hoặc RP7 rồi coi như xong. Dầu làm bánh quay lại vài ngày, sau đó hút bụi và tóc thành lớp bùn đặc quanh trục, kẹt nặng hơn lúc đầu. Muốn bôi trơn thì phải tháo bánh làm sạch trước và dùng mỡ đặc.
Bơm keo 502 vào lỗ chốt bị rộng. Keo giòn, cứng lại thành lớp vỏ mỏng và vỡ vụn ngay lần đẩy đầu tiên, lại làm bẩn lỗ gỗ khiến sau này không đóng ống lót vào được nữa. Lỗ rộng thì nhồi keo gỗ trộn dăm gỗ, để khô rồi khoan lại.
Kê miếng gỗ hoặc bìa dưới bánh thấp. Sofa hết nghiêng được vài hôm, nhưng toàn bộ tải dồn xuống một điểm nhỏ và làm nứt đế gỗ chân, hỏng hóc tốn kém hơn nhiều so với bộ bánh xe.
Thay đúng một bánh cho tiết kiệm. Bánh mới cao hơn ba bánh cũ đã mòn, sofa kênh và ngồi thấy lắc. Bánh xe là phụ kiện phải thay theo bộ.
Quy trình thay bánh cắm chốt
- Tháo đệm ngồi cho nhẹ, lật nghiêng sofa dựa vào tường, kê một tấm chăn dưới sàn.
- Rút bánh cũ: kẹp kìm vào thân sát đế, bẩy đều lên, không xoay tròn vì dễ làm vòng lò xo cào rộng lỗ gỗ.
- Mang bánh cũ ra cửa hàng so trực tiếp đường kính chốt, đừng nhớ bằng mắt vì các cỡ chốt rất dễ nhầm.
- Hút sạch mùn gỗ trong lỗ, xem ống lót kim loại còn trong lỗ hay đã tuột ra theo bánh cũ.
- Đóng ống lót mới bằng búa cao su, gõ nhẹ và đều tới khi vành ống chạm sát mặt gỗ.
- Cắm bánh mới, đẩy thẳng trục tới khi nghe tiếng tách, không gõ búa lên vành bánh nhựa.
- Dựng sofa lên, ngồi thử và đẩy tới lui khoảng một mét, kiểm tra bốn góc sát sàn đều chưa.
Khi nào nên bỏ hẳn bánh xe
Không phải trường hợp nào cũng nên lắp lại bánh. Nếu đế gỗ chân sofa đã mục do ẩm, bấm móng tay xuống thấy lõm mềm, hoặc lỗ chốt toác thành hai mảnh, thì không ống lót nào bám được. Lúc đó có hai lựa chọn: bắt thêm một tấm gỗ dày cỡ hai centimet vào đáy chân rồi khoan lỗ mới trên tấm đó, hoặc bỏ bánh và dán miếng nỉ chân bàn cho sofa đứng cố định.
Với chân liền bánh bằng nhựa đúc, khi chân nứt thì không có phụ kiện thay lẻ, bắt buộc thay cả bốn chân hoặc chuyển sang chân gỗ bắt bích. Đừng tin lời hứa hàn lại chân nhựa, mối hàn chịu tải kém và sẽ nứt lại đúng chỗ cũ.
Giữ bộ bánh mới chạy êm
Ba tháng một lần, lật nghiêng sofa cắt bỏ tóc quấn quanh trục, đây là nguyên nhân số một làm bánh kẹt. Khi dịch chuyển sofa, nhấc bổng góc lên thay vì đẩy ngang qua ngưỡng cửa hay mép thảm, vì cú va ngang chính là thứ bẻ gãy chốt.
Xem thêm: phụ kiện và cấu tạo sofa, khung sofa, dịch vụ sửa sofa, kiến thức bảo quản sofa. Về lại khắc phục sự cố sofa.