Khắc phục sự cố
Sofa nỉ bị xù lông: cạo sạch và biết khi nào sẽ hết
Có loại vải xù vài tháng đầu rồi tự hết. Có loại xù mãi. Khác biệt nằm ở chiều dài sợi, không ở giá tiền.
Những viên xơ nhỏ li ti bắt đầu xuất hiện ở chỗ ngồi nhiều nhất. Bạn gỡ đi được vài viên, hôm sau lại có.
Hiện tượng này có tên riêng — pilling — và điều đáng biết là không phải trường hợp nào cũng giống nhau. Có loại vải xù vài tháng rồi hết vĩnh viễn, có loại xù suốt vòng đời.
Vì sao vải xù
Sợi ngắn trong cấu trúc dệt bị ma sát kéo lỏng ra, nổi lên bề mặt, rồi xoắn lại với nhau thành viên nhỏ. Ba yếu tố quyết định mức độ:
- Chiều dài sợi. Yếu tố lớn nhất. Vải dệt từ sợi dài có ít đầu sợi để tách ra. Vải từ sợi ngắn thì ngược lại.
- Mật độ dệt. Dệt càng khít, sợi càng khó bị kéo lỏng.
- Loại sợi. Sợi tổng hợp bền nên viên xơ bám dai; sợi tự nhiên yếu hơn nên viên xơ tự rụng. Nghịch lý là vải tự nhiên thường trông đỡ xù hơn dù xù nhiều hơn.
Phân biệt hai loại xù
| Xù tạm thời | Xù kéo dài | |
|---|---|---|
| Thời điểm | Vài tháng đầu | Suốt quá trình dùng |
| Sau khi cạo | Giảm dần rồi hết | Quay lại sau vài tuần |
| Nguyên nhân | Sợi thừa từ khâu dệt | Sợi ngắn, dệt thưa |
| Xử lý | Cạo 2–3 lần là xong | Cạo định kỳ, hoặc thay vỏ |
Nếu vải của bạn thuộc loại thứ nhất, tin tốt: cạo vài lần trong nửa năm đầu rồi bạn sẽ không phải làm nữa.
Cạo đúng cách
Dụng cụ
Máy cạo vải chuyên dụng là lựa chọn tốt nhất — nó có lưới chắn giữ lưỡi cách mặt vải một khoảng cố định, nên không cắt vào sợi nền. Giá không cao và dùng được cho cả quần áo.
Dao cạo râu dùng được nhưng rủi ro cao hơn vì không có khoảng cách an toàn. Nếu dùng, giữ lưỡi song song mặt vải và tuyệt đối không ấn xuống.
Lược chải vải hoặc đá bọt chuyên dụng cho vải là phương án nhẹ nhàng nhất, phù hợp với vải mỏng hoặc vải nhung.
Quy trình
- Hút bụi trước. Bụi và cát trong sợi làm mòn lưỡi nhanh và có thể xước vải.
- Căng vùng cần cạo. Vải chùng dễ bị kẹp vào lưỡi. Nếu đệm tháo rời được, đặt lên mặt phẳng cứng.
- Cạo theo một chiều duy nhất, đi từng đường ngắn. Không cạo tới lui.
- Lực nhẹ. Máy tự làm việc; ấn mạnh chỉ làm cắt sâu vào nền.
- Hút bụi lại để lấy phần xơ vừa cạo ra.
Với vải nhung hoặc vải có lông tơ, sau khi cạo cần chải nhẹ theo đúng hướng lông để phục hồi sắc độ — nếu không, vùng vừa xử lý sẽ trông sẫm hoặc sáng hơn phần còn lại.
Xù không đều — dấu hiệu của thứ khác
Nếu vải xù tập trung ở một vùng hẹp trong khi phần còn lại vẫn mịn, nguyên nhân thường không nằm ở vải.
Ba tình huống hay gặp: vùng đó cọ vào tường hoặc cạnh bàn mỗi khi có người ngồi xuống; vùng đó là chỗ thú cưng nằm; hoặc mép đệm bị chà vào khung do đệm đặt không khít.
Cạo xong mà nguyên nhân ma sát vẫn còn thì vài tuần sau vẫn xù lại đúng chỗ đó. Dịch ghế ra khỏi vật cản, hoặc kiểm tra xem đệm đã đặt đúng vị trí chưa — hai việc mất vài phút và giải quyết được gốc.
Ba thói quen khiến nỉ xù nhanh hơn
- Dùng kéo cắt từng viên. Tốn thời gian và dễ cắt vào sợi nền, tạo lỗ nhỏ mà sau này lan thành rách.
- Kéo giật viên xơ bằng tay. Viên xơ vẫn nối với sợi trong nền; giật mạnh kéo cả sợi nền ra, làm vải thưa dần đúng chỗ đó.
- Cạo quá thường xuyên. Mỗi lần cạo đều lấy đi một chút sợi. Cạo hằng tuần sẽ làm vải mỏng nhanh hơn nhiều so với việc để viên xơ tồn tại.
Giảm xù cho lần sau
- Hút bụi hằng tuần. Loại bỏ sợi lỏng trước khi chúng kịp xoắn thành viên.
- Tránh ma sát tập trung. Xoay đảo đệm và đổi chỗ ngồi — vùng xù nhiều nhất luôn là vùng dùng nhiều nhất.
- Chú ý quần áo. Denim thô và đồ len là hai thứ gây xù mạnh nhất. Một tấm phủ ở chỗ hay ngồi giải quyết được phần lớn.
- Giặt vỏ bọc đúng cách nếu tháo được — lộn mặt trái, nước mát, không vắt mạnh.
Chọn vải không xù cho lần thay vỏ
Nếu vải hiện tại thuộc loại xù kéo dài và bạn đang tính thay vỏ bọc, đây là lúc chọn khác đi.
Ưu tiên: microfiber (sợi rất mảnh nhưng dệt cực khít), vải dệt chặt mật độ cao, hoặc vải có xử lý chống xù được nhà sản xuất công bố.
Nên hỏi thẳng chỉ số mài mòn kèm tên phép thử. Chỉ số này không đo trực tiếp độ xù nhưng tương quan khá tốt — vải chịu mài mòn cao thường ít xù hơn. Chi tiết ở vải bọc sofa.
Một điều nên biết trước khi bực mình với chiếc sofa: xù lông không phải lỗi sản xuất theo nghĩa pháp lý, và hầu như không nơi bán nào nhận bảo hành hạng mục này. Đó là đặc tính vật liệu, được quyết định từ lúc chọn vải chứ không phải từ cách bạn dùng. Vì vậy câu hỏi đáng đặt ra khi mua không phải “có xù không” — mọi vải đều xù ở mức nào đó — mà là “vải này dệt từ sợi dài hay sợi ngắn”.
Xem thêm: sofa vải bị rách, bảo quản sofa nỉ. Về lại khắc phục sự cố sofa.