Kích thước
Khoảng cách sofa và bàn trà: vừa đủ với chân, vừa đủ để đi qua
Cùng một khoảng hở phải gánh hai việc trái ngược nhau: đủ gần để với tay và duỗi chân, đủ rộng để một người đi qua mà không phải lách.
Một bộ sofa vừa vặn và một chiếc bàn trà đẹp vẫn tạo ra phòng khách khó ngồi, nếu khoảng hở giữa hai món bị đặt sai. Con số này hiếm khi được đo trước lúc mua, nhưng nó quyết định bạn có duỗi chân thoải mái không và người khác có đi ngang qua mà không phải lách người không.
Khoảng hở này đang gánh hai nhiệm vụ ngược chiều nhau
Nhiều người coi khoảng cách sofa – bàn trà là chuyện thẩm mỹ, đặt cân đối là xong. Thực tế đây là một khoảng chức năng, và nó phải phục vụ hai nhu cầu kéo về hai hướng đối lập.
Nhiệm vụ thứ nhất: chỗ cho chân và cho tay. Khi ngồi vào sofa, ống chân dựng gần thẳng đứng, bàn chân đặt xuống sàn ngay trước mép đệm. Bàn trà quá sát thì đầu gối chạm cạnh bàn mỗi lần bạn xoay người hoặc đứng dậy. Nhưng khoảng hở này cũng là tầm với: phải đặt được ly nước xuống bàn mà không rời lưng khỏi tựa. Đẩy bàn ra xa cho rộng rãi thì lấy điều khiển tivi lại thành động tác nhoài người.
Nhiệm vụ thứ hai: lối đi. Khe giữa sofa và bàn trà thường là đường duy nhất để tiến vào chỗ ngồi trong cùng hoặc băng ngang phòng. Người nghiêng vai đi qua cần ít chỗ hơn người bưng khay nước bằng hai tay.
Hai nhiệm vụ đó không tự dung hòa. Con số bạn chọn luôn là một thỏa hiệp, và biết mình đang thỏa hiệp về phía nào sẽ dễ quyết hơn là đi tìm một con số duy nhất đúng cho mọi nhà.
Bảng tham chiếu theo từng tình huống
Các con số dưới đây là khoảng tham chiếu được dùng phổ biến khi bố trí phòng khách, không phải tiêu chuẩn quốc gia hay quy định bắt buộc. Hãy dùng làm điểm xuất phát rồi điều chỉnh theo người dùng và phòng thật.
| Khoảng cần kiểm tra | Khoảng tham chiếu | Điều gì xảy ra khi lệch |
|---|---|---|
| Mép đệm ngồi tới cạnh bàn trà | Khoảng 35-45 cm | Hẹp hơn: cấn đầu gối khi đứng lên. Rộng hơn: phải nhoài người để với |
| Lối đi chính băng ngang phòng | Khoảng 75-90 cm | Hẹp hơn: hai người không tránh nhau được, phải đi hàng một |
| Lối đi phụ, một người đi qua | Khoảng 60-75 cm | Hẹp hơn: phải nghiêng vai, khó bưng đồ bằng hai tay |
| Khe len lỏi hiếm dùng, ví dụ sau lưng ghế đơn | Tối thiểu khoảng 45 cm | Hẹp hơn: gần như không dùng được, chỉ còn giá trị thị giác |
| Chiều dài bàn trà so với chiều dài sofa | Khoảng hai phần ba tới ba phần tư | Ngắn quá: người ngồi ngoài cùng không với tới bàn |
| Bàn trà tới cạnh kệ tivi hoặc tường đối diện | Từ khoảng 45 cm trở lên | Hẹp hơn: khó lau sàn, khó mở ngăn kéo kệ |
Vì sao phải đo ghế thật thay vì tin bảng tra: mỗi nhà sản xuất dựng đệm một kiểu. Hai bộ sofa cùng ghi chiều sâu bằng nhau vẫn cho ra tư thế ngồi lệch nhau vài centimet, do độ lún đệm, độ ngả lưng tựa và độ nhô tay vịn khác nhau. Bảng tra chỉ ra vùng cần nhắm tới; cây thước mới cho con số cuối cùng.
Quy trình đo sáu bước trước khi chốt bàn trà
- Đo chiều sâu ngồi thực tế. Ngồi lún hẳn vào ghế theo tư thế quen thuộc, đo từ điểm lưng chạm tựa ra tới mép trước của đệm. Đây mới là chiều sâu có ý nghĩa, khác với chiều sâu phủ bì của khung ghế.
- Đánh dấu vị trí bàn chân. Vẫn ngồi nguyên tư thế đó, đặt bàn chân xuống sàn cho thoải mái và dán một mẩu băng giấy tại mũi chân. Làm lại với người cao nhất và người thấp nhất trong nhà, lấy vạch xa nhất.
- Lùi thêm phần đứng lên. Từ vạch vừa dán, đứng dậy một cách tự nhiên và xem chân bạn cần tiến thêm bao xa. Đánh dấu vạch thứ hai. Cạnh bàn trà nên nằm ngoài vạch này.
- Kiểm tra tầm với. Ngồi tựa lưng, duỗi tay tới vạch dự kiến đặt cạnh bàn. Nếu phải rời lưng khỏi tựa mới chạm được, bàn đang xa quá và nên xem lại giữa khoảng cách với chiều rộng mặt bàn.
- Dán khung bàn lên sàn. Dùng băng giấy dán trọn hình chữ nhật đúng bằng kích thước bàn định mua, để thấy phần sàn còn lại trước khi quyết định.
- Đi thử ba đường. Đi từ cửa vào chỗ ngồi trong cùng, đi vòng quanh bàn, và đi ngang phòng khi tay đang bưng đồ. Chỗ nào phải nghiêng người, chỗ đó cần thêm khoảng hở hoặc bàn nhỏ hơn.
Nếu muốn kiểm tra nhanh tương quan giữa bộ ghế và diện tích phòng trước khi cầm thước, bạn có thể tham khảo công cụ chọn kích thước sofa, sau đó quay lại đo tay để chốt con số cuối.
Khoảng cách đo lúc bàn trống, không phải lúc bày đồ
Đo từ khung ghế thay vì từ mép đệm. Đây là lỗi phổ biến nhất. Đệm ngồi thường nhô ra trước khung vài centimet, và khi có người ngồi thì phần nhô đó còn thay đổi. Đo từ chân ghế hay từ khung gỗ sẽ cho ra khoảng hở lớn hơn thực tế.
Bỏ quên tay vịn loe. Nhiều mẫu sofa có tay vịn nghiêng ra ngoài hoặc bo tròn rộng, khiến chiều dài phủ bì lớn hơn hẳn phần ngồi được, và chiếc bàn tưởng là cân đối hóa ra ngắn so với vùng ngồi thật.
Quên đường mở của cửa và ngăn kéo. Một cánh cửa mở vào phòng, một ngăn kéo kệ tivi kéo ra, một ghế duỗi chân bung ra đều ăn vào đúng khoảng hở bạn vừa tính. Hãy mở hết mọi thứ mở được rồi mới dán băng giấy.
Bỏ qua thảm. Thảm dày nâng bàn cao lên và làm chân bàn khó xê dịch, nên cần tính cả độ dày thảm vào chiều cao mặt bàn.
Chỉ đo một phía. Với sofa góc, khoảng hở ở cạnh dài và cạnh ngắn thường khác nhau, và bàn chữ nhật đặt giữa dễ tạo một góc rất chật ở phía chữ L.
Khi phòng không cho bạn đủ chỗ
Không phải phòng nào cũng chứa nổi cả khoảng để chân lẫn lối đi rộng rãi. Khi buộc phải cắt, hãy cắt có thứ tự: giữ nguyên khoảng để chân trước mặt sofa vì đó là chỗ bạn dùng hàng giờ mỗi ngày, thu hẹp lối đi ở phía ít qua lại nhất, và chấp nhận một phía hẹp thay vì làm cả hai phía cùng chật.
Cách xoay xở khác: chọn bàn tròn hoặc bàn bo góc để bớt va chạm; dùng hai chiếc đôn nhỏ ghép lại, khi cần thì tách ra kê cạnh ghế; hoặc bỏ bàn giữa phòng và thay bằng bàn kê sát tay vịn. Cách bố trí tổng thể có trong nhóm bài bố trí phòng khách.
Bàn cao hay thấp hơn mặt ngồi
Chọn xong khoảng cách theo phương ngang, vẫn còn câu hỏi theo phương đứng, và nó ảnh hưởng tới cảm giác ngồi không kém.
Nguyên tắc dễ nhớ: mặt bàn nên ngang bằng mặt ngồi hoặc thấp hơn một chút. Lý do nằm ở khớp vai và cùi chỏ. Khi bàn thấp hơn mặt ngồi vài centimet, bạn hạ tay xuống theo hướng tự nhiên để đặt ly, cổ tay không phải bẻ ngược. Khi bàn cao hơn mặt ngồi, mỗi lần đặt đồ bạn phải nhấc cùi chỏ lên, và nếu lặp lại nhiều lần trong một buổi tối thì vai sẽ mỏi mà bạn không rõ vì sao.
Còn một lý do thị giác. Ngồi trên sofa, tầm mắt thấp hơn hẳn khi đứng. Bàn cao hơn mặt ngồi cắt ngang tầm nhìn và chia đôi không gian, làm phòng có vẻ chật hơn thực tế.
Cách kiểm tra: ngồi lún hẳn vào ghế rồi mới đo chiều cao mặt ngồi từ sàn lên, vì đệm mới thường lún thêm sau vài tuần sử dụng. Lấy con số sau khi lún làm mốc. Phân vân giữa hai chiếc bàn chênh nhau vài centimet thì chọn chiếc thấp hơn.
Ngoại lệ vẫn tồn tại. Nếu nhà bạn hay ăn uống hoặc làm việc ngay tại phòng khách, chiếc bàn cao hơn sẽ tiện hơn, đổi lại khoảng để chân phải rộng ra vì bạn ngồi hướng về phía bàn nhiều hơn là tựa lưng.
Khoảng cách sofa – bàn trà không có một con số đúng cho mọi nhà, nhưng có một cách làm đúng: đo ghế thật, dán khung bàn lên sàn, đi thử vài đường, rồi mới chốt. Các số đo liên quan khác nằm trong chuyên mục kích thước sofa, còn thắc mắc thường gặp khi ướm đồ vào phòng nhỏ có ở mục hỏi đáp.