Kiến thức
Có nên dùng tấm phủ sofa? Khi nào tấm phủ hại nhiều hơn lợi
Tấm phủ không phải lúc nào cũng là lớp bảo vệ. Có những trường hợp nó giữ ẩm và mài mòn bọc sofa nhanh hơn hẳn so với việc để trống.
Tấm phủ vải bố dày được mua cho bộ sofa da thật, trải vào đầu mùa mưa vì sợ bụi và ẩm. Sáu tháng sau, lúc gỡ ra để tiếp khách, phần da ở lưng tựa và hai tay vịn đã xỉn màu không đều: chỗ bị ép sát thì tối màu và hơi dính tay, chỗ hở ra ngoài vẫn giữ nguyên sắc ban đầu. Tấm phủ chắn bụi rất tốt, nhưng giữ luôn hơi ẩm áp sát mặt da suốt nửa năm.
Tấm phủ sofa không xấu, nhưng nó là giải pháp có điều kiện: dùng đúng chất liệu và đúng tình huống thì kéo dài tuổi thọ lớp bọc, dùng sai thì làm hỏng bộ sofa nhanh hơn cả để trống.
Tấm phủ sofa làm được gì và không làm được gì
Trước khi bàn lợi hay hại, cần tách bạch chức năng thật sự. Một tấm phủ, dù đắt hay rẻ, chỉ làm được bốn việc:
- Chắn bụi lắng, tóc và lông thú cưng trên mặt ngồi, lưng tựa.
- Hứng vết đổ trong vài giây đầu, đủ để bạn nhấc nó ra trước khi chất lỏng thấm xuống lớp bọc.
- Chắn nắng chiếu qua cửa kính, nguyên nhân làm một bên sofa bạc màu nhanh hơn hẳn bên kia.
- Che tạm phần bọc đã sờn hoặc phai màu trong lúc chờ bọc lại sofa.
Và đây là những việc nó không làm được:
- Không chống lún mút. Lún sinh ra từ khung và lớp đệm mút chịu tải; một tấm vải nằm trên bề mặt không chia được tải trọng.
- Không khử mùi. Mùi tích trong mút và lớp lót, tấm phủ chặn phía trên chỉ làm mùi khó thoát hơn.
- Không thay thế vệ sinh định kỳ. Bụi mịn, mồ hôi và dầu từ da người vẫn xuyên qua sợi vải phủ.
- Không chống ẩm. Ngược lại là đằng khác, và phần lớn rắc rối bắt đầu từ đúng điểm này.
Ba tình huống tấm phủ hại nhiều hơn lợi
Phủ kín sofa da trong phòng ít thông gió
Cả da thật lẫn da công nghiệp đều cần trao đổi hơi ẩm với không khí. Khi tấm vải dày ép sát bề mặt nhiều tuần trong phòng đóng kín, hơi nước từ không khí và từ lớp mút bên dưới bị nhốt trong khoảng hở vài milimet giữa vải và da. Da thật thì lớp hoàn thiện mềm ra, bám bụi mịn thành mảng xỉn, dễ bong khi lau mạnh. Da công nghiệp thì lớp PU dính, nhăn rồi nứt chân chim ở vùng gập tay vịn. Hư hỏng kiểu này loang theo đúng hình tấm phủ nên rất khó chỉnh lại cho đều màu.
Tấm phủ trơn, không cố định, trên sofa nỉ hoặc vải dệt
Một tấm phủ polyester bóng trải trên mặt vải nỉ sẽ xê dịch mỗi lần có người ngồi xuống hay đứng lên. Mỗi lần xê dịch là một lần lớp phủ cọ ngang đầu sợi nỉ, kéo theo hạt bụi và cát mịn kẹt giữa hai lớp, hiệu ứng như chà giấy nhám rất mịn. Sau vài tháng, vùng giữa mặt ngồi mòn tuyết nỉ, nhìn bóng và bạc hơn hai bên, trong khi để trống thì vùng đó chỉ bám bẩn chứ chưa mòn sợi. Thói quen kéo giật tấm phủ cho phẳng vài lần mỗi ngày càng làm lực ma sát đó tăng lên.
Phủ lên sofa chưa khô hẳn sau khi giặt
Đây là lỗi gây hậu quả nhanh nhất. Sau khi giặt sofa bằng phương pháp phun hút, lớp mút bên trong giữ ẩm lâu hơn bề mặt rất nhiều: sờ tay thấy khô nhưng bên trong chưa hết. Trải tấm phủ lúc này chẳng khác nào đậy nắp một hộp ẩm. Phòng kín và thời tiết nồm thì chỉ hai đến ba ngày là mùi mốc xuất hiện, kèm đốm li ti trên nền vải sáng màu. Nguyên tắc an toàn: chờ tối thiểu 48 giờ có quạt hoặc máy hút ẩm rồi mới phủ.
Đối chiếu tấm phủ theo chất liệu sofa bên dưới
| Chất liệu sofa | Tấm phủ nên chọn | Rủi ro khi dùng sai | Tần suất gỡ ra cho thoáng |
|---|---|---|---|
| Da thật | Cotton mỏng dệt thưa, chỉ phủ khi đi vắng hoặc nhà nhiều bụi | Bí hơi, da dính tay, xỉn màu loang theo mép tấm phủ | Không phủ liên tục quá 3 ngày |
| Da công nghiệp, simili, PU | Cotton hoặc lanh mỏng, tránh lớp lót nhựa chống thấm | Lớp PU dính, nhăn rồi nứt ở vùng gập | Mỗi 2-3 ngày, tối thiểu 30 phút |
| Vải nỉ, vải dệt dày | Loại có dây buộc hoặc chốt luồn khe nệm, mặt dưới nhám | Xê dịch liên tục gây mòn tuyết nỉ giữa mặt ngồi | Mỗi tuần, kèm hút bụi bề mặt |
| Vải lanh, vải bố mỏng | Tấm phủ nhẹ, không nặng hơn lớp bọc gốc | Trọng lượng kéo giãn đường may, làm chùng mặt bọc | Mỗi tuần |
| Sofa gỗ, mây, nệm rời | Chỉ phủ phần nệm ngồi, để hở khung | Phủ kín khung gây ẩm chân đế, mối mọt | Không phủ kín khung |
Quy trình 30 ngày để biết tấm phủ có hợp bộ sofa nhà bạn không
- Ngày 0 – chụp ảnh đối chứng. Chụp mặt ngồi, lưng tựa và hai tay vịn cùng một góc, cùng nguồn sáng. Màu bọc đổi quá chậm để mắt thường nhận ra theo ngày, ảnh là mốc so sánh đáng tin duy nhất.
- Ngày 0 – kiểm tra độ ẩm. Áp lòng bàn tay lên mặt bọc 20 giây rồi nhấc ra. Nếu thấy mát ẩm hoặc để lại vệt sẫm, sofa chưa đủ khô, hoãn phủ.
- Ngày 1 – trải và cố định. Luồn mép tấm phủ vào khe giữa lưng tựa và mặt ngồi, buộc dây ở chân hoặc dùng chốt xốp nhét khe. Tấm phủ không cố định là tấm phủ đang mài bọc.
- Ngày 3 – lần gỡ đầu tiên. Gỡ toàn bộ, để trống ít nhất 30 phút, sờ bề mặt bọc. Cảm giác ẩm hoặc nhớt nhẹ nghĩa là tấm phủ quá bí.
- Ngày 7 – kiểm tra mép. Hút bụi khe nệm rồi nhìn kỹ chỗ mép tấm phủ tiếp xúc tay vịn. Sợi vải xù hoặc bóng lên là ma sát đang quá mạnh.
- Ngày 14 – giặt tấm phủ. Giặt riêng, hạn chế nước xả vì lớp làm mềm vải khiến mặt dưới trơn thêm và xê dịch nhiều hơn.
- Ngày 30 – so ảnh. Chụp lại đúng góc ngày 0 và đặt hai ảnh cạnh nhau. Nếu vùng bị phủ đã khác màu vùng hở, đổi sang loại mỏng thoáng hơn.
Điều người đọc hay làm sai với tấm phủ sofa
- Chọn tấm phủ có lớp lót nhựa chống thấm. Lớp này chặn nước tốt nhưng chặn luôn hơi ẩm thoát ra, là nguyên nhân hàng đầu gây mùi hầm và dính bề mặt trên sofa da.
- Dùng tấm phủ để trì hoãn vệ sinh. Che vết bẩn không làm nó biến mất; vết cà phê hay sữa nằm lâu dưới lớp phủ ấm còn khó xử lý hơn nhiều.
- Phủ trùm cả khung gỗ và chân sofa. Chân đế cần thoáng để hơi ẩm từ sàn thoát đi, phủ sát sàn là tạo môi trường cho mốc chân ghế.
- Mua tấm phủ nặng hơn lớp bọc gốc. Vải nhung dày hay bố nặng kéo trì đường may, lâu ngày làm mặt bọc chùng và lệch nếp.
- Giặt tấm phủ nhưng bỏ qua bề mặt bên dưới. Bụi mịn đã xuyên qua vải và nằm sẵn trên mặt bọc, phủ lại là ép đúng lớp bụi đó xuống.
Khi nào nên bỏ hẳn tấm phủ đi
Gỡ tấm phủ ra ngay và ngừng dùng khi thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Bề mặt bọc dính nhẹ vào lòng bàn tay khi vừa gỡ tấm phủ ra.
- Mùi hơi chua hoặc mùi ẩm bốc lên trong vài giây đầu sau khi mở.
- Ranh giới màu rõ rệt giữa vùng bị phủ và vùng hở.
- Chấm li ti màu trắng, xám hoặc xanh trên nền vải sáng.
- Vùng giữa mặt ngồi bóng lên bất thường so với hai bên, dấu hiệu sợi vải đã bị mài.
Nên gọi dịch vụ vệ sinh sofa khi mốc ăn thành mảng rộng hơn lòng bàn tay, khi mùi ẩm vẫn còn sau hai ngày để thoáng có quạt, hoặc khi lớp hoàn thiện trên da bắt đầu bong vảy. Những trường hợp này cần thiết bị hút ẩm sâu và dung dịch đúng chất liệu; tự xử lý bằng khăn ướt và cồn thường làm vùng hỏng lan rộng thêm.
Khi nào nên bỏ hẳn tấm phủ và chọn cách khác
Thẳng thắn mà nói, tấm phủ không hợp với mọi nhà. Sofa đặt trong phòng ít nắng, ít bụi, nhà không nuôi thú cưng và không ăn uống trên ghế thì lợi ích của tấm phủ nhỏ hơn rủi ro giữ ẩm nó tạo ra. Với sofa dùng nhiều và bẩn nhanh, nệm rời có áo bọc tháo giặt hợp lý hơn: ôm sát nên không xê dịch, không tạo khoảng khí ẩm.
Khi lớp bọc đã sờn tới mức phải che quanh năm thì tấm phủ chỉ là giải pháp tạm, tình trạng bên dưới vẫn xấu đi. Sofa da xuống màu nên được phục hồi bề mặt và bảo quản đúng cách; bọc rách hoặc bạc quá nửa diện tích thì phương án dứt điểm là bọc lại toàn bộ. Rốt cuộc mọi thứ nằm ở ba biến số: chất liệu bọc, độ thông thoáng của phòng và kỷ luật gỡ tấm phủ ra định kỳ. Thiếu biến số cuối, hai cái đầu tốt đến mấy cũng không cứu được lớp bọc.