Kiến thức
Bố trí sofa cho phòng nhiều cửa: cánh cửa mở vào chiếm mất bao nhiêu diện tích
Trên bản vẽ, cánh cửa chỉ là một nét mảnh. Trên sàn thật, mỗi cánh cửa mở vào phòng nuốt gọn một hình quạt sâu đúng bằng bề rộng của nó — và phòng nhiều cửa thì phần bị nuốt đủ để làm hỏng cả phương án kê sofa.
Cầm thước dây đo bề rộng cánh cửa phòng khách. Nếu con số hiện ra là 80 cm, thì mỗi lần cánh cửa đó mở vào trong 90 độ, nó quét qua một hình quạt rộng khoảng 0,50 m² mặt sàn. Ba cánh cửa cùng mở vào một phòng là gần 1,5 m² bị khoá – đủ chỗ cho một ghế đơn và bàn phụ, hoặc đủ để cả bộ sofa phải lùi thêm 30 cm so với phương án ban đầu.
Phần diện tích này gần như luôn bị bỏ sót vì trên bản vẽ mặt bằng, cánh cửa chỉ là một nét mảnh kèm đường cong nhạt màu. Người đo phòng đếm chiều dài tường, cộng lối đi, trừ chỗ đặt tivi, rồi coi ô cửa là khoảng trống trên tường chứ không phải vật thể chiếm chỗ. Đến khi sofa về tới nhà mới phát hiện cửa chạm tay vịn, chỉ mở được hai phần ba.
Một cánh cửa mở vào phòng chiếm chỗ như thế nào
Vùng bị cánh cửa chiếm là một hình quạt, với ba đặc điểm cần nhớ:
- Bán kính bằng bề rộng cánh tính từ tim bản lề đến mép ngoài cánh, không phải bề rộng ô cửa trên tường.
- Chiều sâu vùng bị khoá luôn bằng đúng bán kính đó. Cánh 80 cm nghĩa là suốt 80 cm tính từ tường ra, phần trước ô cửa không kê được gì.
- Diện tích tính theo công thức hình quạt: (góc mở chia 360) nhân với số pi nhân bình phương bán kính.
Điểm hay bị bỏ qua là góc mở. Mức 90 độ chỉ vừa đủ cho người đi tay không. Khi khiêng thùng hàng hay bê tấm đệm sofa vào phòng, cửa cần mở tới 110-135 độ và diện tích quét tăng thêm khoảng một nửa.
Xin nói thẳng một giới hạn: phần sàn trong cung quét không phải hoàn toàn vô dụng, nhưng gần như vậy. Khe hở dưới cánh cửa thường chỉ 1,5-2 cm, đủ cho một tấm thảm mỏng chứ không đủ cho chân sofa, chân bàn hay viền đôn.
Bảng đối chiếu bề rộng cánh và phần sàn bị khoá
Các con số dưới đây là kết quả tính hình học thuần tuý, dùng làm khoảng tham chiếu để ước lượng nhanh, không phải tiêu chuẩn bắt buộc nào.
| Bề rộng cánh cửa | Chiều sâu vùng bị khoá | Diện tích quét ở 90 độ | Diện tích quét ở 135 độ |
|---|---|---|---|
| 60 cm | 60 cm | khoảng 0,28 m² | khoảng 0,42 m² |
| 70 cm | 70 cm | khoảng 0,38 m² | khoảng 0,58 m² |
| 75 cm | 75 cm | khoảng 0,44 m² | khoảng 0,66 m² |
| 80 cm | 80 cm | khoảng 0,50 m² | khoảng 0,75 m² |
| 90 cm | 90 cm | khoảng 0,64 m² | khoảng 0,95 m² |
| Cửa đôi 2 x 80 cm | 80 cm | khoảng 1,01 m² | khoảng 1,51 m² |
Cách đọc bảng: cộng dồn diện tích của mọi cánh mở vào phòng rồi so với diện tích sàn. Một phòng khách 18 m² có ba cánh 80 cm và một cửa đôi ban công thì riêng phần cửa đã lấy đi khoảng 2,5 m², gần 14% sàn, trước khi đặt bất kỳ món đồ nào xuống.
Không phải loại cửa nào cũng ăn sàn như nhau
Trước khi chấp nhận con số trong bảng, hãy phân loại từng ô cửa. Cùng một bề rộng nhưng cơ chế mở khác nhau cho ra hệ quả rất khác:
- Cửa bản lề mở vào trong: mất trọn hình quạt như bảng trên. Đây là dạng khắt khe nhất với việc kê sofa.
- Cửa bản lề mở ra ngoài: không mất sàn trong phòng, nhưng khoá một vùng tương đương ở phía hành lang hoặc phòng liền kề.
- Cửa lùa trên ray nổi: gần như không mất sàn, nhưng khoá một mảng tường rộng đúng bằng bề rộng cánh. Không kê được sofa lưng cao hay kệ sát mảng tường đó vì cánh cửa cần trượt qua.
- Cửa xếp gấp: chiếm chừng 15-25 cm tính từ tường ra, tuỳ số nếp gấp. Là phương án dung hoà khi phòng có nhiều cửa mà không thể phá tường.
- Cửa trượt âm tường: không mất sàn, không khoá mặt tường. Đổi lại phải can thiệp vào tường và không phải tường nào cũng làm được.
Với phòng có từ ba cửa mở vào trở lên, chuyển một cửa sang dạng lùa hoặc xếp thường lấy lại được nhiều sàn hơn là đổi sofa nhỏ đi một cỡ.
Vùng đứng trước cửa: phần cộng thêm ít ai tính
Cung quét mới là điều kiện để cửa mở được, chưa phải điều kiện để người đi qua thoải mái. Ngay sau mép ngoài cung quét cần thêm một khoảng dừng chân để người vừa bước vào đứng lại, khép cửa, đổi hướng. Khoảng tham chiếu là 40-50 cm, tương đương một bước chân người lớn cộng biên xoay người.
Cộng lại, cánh cửa 80 cm cần khoảng 1,2-1,3 m tính từ mặt tường ra mới hoạt động trọn vẹn. Đó là lý do bộ sofa đặt cách tường có cửa đúng 90 cm vẫn gây cảm giác chật dù cửa mở hết được: người bước vào không có chỗ dừng.
Chọn dáng sofa theo cách các cửa phân bố
Hai cửa nằm trên hai tường vuông góc
Hai cung quét thường không chồng lên nhau, để lại một mảng tường liền mạch ở phía đối diện góc giao. Đây là cấu hình dễ nhất: sofa văng dài hoặc sofa chữ L đều kê được, miễn đuôi chữ L quay về phía không có cửa.
Hai cửa đối diện nhau
Hai cung quét ăn vào hai tường đối nhau và tạo một dải trống chạy xuyên phòng. Sofa nên nằm dọc theo một trong hai tường còn lại, quay lưng vào tường chứ không đặt kiểu đảo giữa phòng, vì phần giữa đã bị dải trống chiếm.
Ba cửa trở lên
Khi ba mặt tường đều có cửa, mảng tường liền mạch còn lại thường ngắn hơn mọi bộ sofa dài. Lúc này sofa văng ngắn cộng một hai đôn rời hoạt động tốt hơn hẳn, vì đôn nhấc ra được khi cần khiêng đồ qua. Có thể tham khảo thêm cách chọn kích thước phù hợp tại mục kích thước sofa và các nguyên tắc chung ở chuyên mục bố trí sofa.
Năm điều hay làm sai khi phòng có nhiều cánh cửa
- Đo bề rộng ô cửa thay vì bề rộng cánh. Cánh cửa luôn rộng hơn khoảng thông thuỷ một chút vì phủ lên khuôn, và bán kính quét tính từ tim bản lề nên còn lớn hơn nữa.
- Chỉ kiểm tra ở góc mở 90 độ. Cửa mở được nhưng không đưa nổi tấm đệm sofa vào phòng thì phương án vẫn hỏng, chỉ là hỏng muộn hơn.
- Tưởng khoảng sau cánh cửa mở áp tường là chỗ dùng được. Khi cánh cửa mở sát tường, khoảng giữa tường và cánh chỉ sâu bằng độ dày cánh, chừng 4 cm, không kê được gì.
- Bỏ qua cửa tủ âm tường và cửa nhà vệ sinh phụ. Chúng cũng có cung quét, thường nhỏ hơn nhưng nằm đúng vào chỗ hay muốn đặt đôn hoặc bàn phụ.
- Kê sofa xong mới thử mở cửa. Thứ tự đúng là ngược lại: vẽ cung quét trước, phần còn lại mới là phần được phép kê.
Đo cung quét của từng cánh cửa
Việc này mất khoảng hai mươi phút cho phòng bốn cửa, cần thước dây, băng giấy dán sàn loại bóc được và một tờ giấy kẻ ô.
- Đánh số từng ô cửa theo chiều kim đồng hồ bắt đầu từ cửa chính. Ghi kèm loại cửa và chiều mở vào hay ra.
- Đo bề rộng cánh từ tim bản lề tới mép ngoài cánh khi cửa đang đóng. Đây là bán kính cung quét. Với cửa đôi, đo từng cánh riêng.
- Mở cửa hết cỡ tới điểm nó dừng tự nhiên, rồi đo khoảng cách từ mép cánh tới mặt tường để biết cửa mở quá 90 độ bao nhiêu.
- Dán băng giấy đánh dấu cung quét ngay trên sàn: một vạch tại vị trí cửa đóng, một vạch tại vị trí cửa mở hết cỡ, và vài điểm trên đường cong nối hai vạch đó.
- Dán thêm vạch thứ hai cách mép ngoài cung quét 40-50 cm để đánh dấu vùng dừng chân.
- Lặp lại cho tất cả các cửa, kể cả cửa tủ âm tường và cửa ban công. Sau bước này, sàn phòng sẽ hiện rõ các vùng cấm.
- Chép lại lên giấy kẻ ô theo tỷ lệ, rồi cắt một mảnh giấy đúng tỷ lệ với kích thước bộ sofa dự tính và thử đặt vào phần sàn còn lại.
Nếu mảnh giấy sofa không đặt lọt mà không chạm vùng dán băng, thứ cần đổi là kích thước sofa hoặc cơ chế mở của một cánh cửa, chứ không phải cách xoay sofa. Hãy để băng giấy nguyên trên sàn thêm vài ngày: đi lại quanh những vạch đó vài chục lượt cho biết nhiều hơn mọi bản vẽ.