Sofa Bắc Âu: đọc kiểu dáng qua chân gỗ, lưng thấp và bảng màu nhạt

Có một phép thử nhanh để biết một chiếc sofa có thật sự thuộc dòng Bắc Âu hay chỉ đang mượn màu trắng: nhìn xuống sàn. Nếu thấy khoảng trống chừng mười lăm đến hai mươi centimet giữa đáy ghế và mặt gạch, bốn cái chân gỗ đứng chếch ra ngoài, thì khả năng cao là đúng. Nếu phần thân ghế đổ thẳng xuống nền, dày và kín, thì đó là một dòng khác đã được sơn màu nhạt.

Phong cách này hình thành ở vùng có mùa đông dài và ánh sáng yếu. Đồ nội thất phải nhường chỗ cho ánh sáng chứ không được chắn nó. Cái logic đó, tình cờ, lại rất hợp với những căn hộ chung cư ở Việt Nam nơi phòng khách gộp chung với bàn ăn và lối đi.

Bốn chân gỗ vát và cái lưng chỉ cao ngang bả vai

Đây là phần cốt lõi của bài, và cũng là phần thường bị bỏ qua khi người ta chỉ nhìn ảnh chụp chính diện.

Chân sofa Bắc Âu thường là gỗ đặc, tiết diện tròn hoặc vuông nhỏ, thân chân thon dần từ trên xuống, đầu chân nhỏ hơn gốc chân rõ rệt. Chân không cắm thẳng đứng mà nghiêng chếch ra ngoài một góc nhẹ, nhìn từ đầu hồi sẽ thấy hai chân tạo thành hình chữ V ngược. Bề mặt gỗ để mộc hoặc phủ dầu, vân gỗ nhìn thấy được, không sơn bóng gương. Chiều cao chân thường nằm trong khoảng bằng một gang tay người lớn.

Hệ quả của cái chân đó rất cụ thể. Khi đáy ghế được nhấc lên khỏi sàn, mắt người nhìn được liền mạch từ chân tường bên này sang chân tường bên kia. Sàn gạch không bị cắt đứt thành hai mảnh. Trong một phòng khách nhỏ, cảm giác về diện tích phụ thuộc rất nhiều vào việc mắt có bị chặn hay không, chứ không chỉ vào số mét vuông thật. Thêm nữa, cây lau nhà luồn qua được, không phải kê ghế lên mỗi lần dọn, và bụi không đọng thành lớp dưới đáy ghế như với loại thân kín sát nền.

Phần lưng cũng theo cùng một logic. Lưng sofa Bắc Âu thấp, khi ngồi thì mép trên lưng chỉ chạm quanh vùng xương bả vai, không đỡ tới gáy. Đường lưng chạy thẳng hoặc hơi ngả ra sau, không có phần gối ôm chồng cao lên trên. Nhìn ngang, khối ghế mỏng và nằm ngang, chiều dài áp đảo chiều cao.

Lưng thấp nghĩa là ghế không cắt mất tầm nhìn khi ta đứng ở cửa nhìn vào. Trong căn hộ có phòng khách nối liền bếp, một chiếc lưng cao đặt giữa nhà sẽ chia không gian thành hai buồng nhỏ. Lưng thấp thì không. Nó cũng không che mất phần dưới của cửa sổ hay ban công, thứ mà nhiều căn hộ Việt phải tận dụng tối đa để lấy sáng.

Đi kèm là tay vịn. Tay vịn Bắc Âu mỏng, bề dày thường chỉ bằng một phần ba tay vịn của dòng sofa nệm dày, đường trên tay vịn thẳng hoặc hơi thoải, và mép tay vịn thấp gần bằng mép lưng chứ không nhô cao. Có kiểu tay vịn nghiêng ra ngoài, có kiểu chỉ là một thanh gỗ ốp mỏng chạy dọc. Tay vịn mỏng ăn ít chiều ngang: cùng một khoảng tường ba mét, ghế tay mỏng cho thêm được chỗ ngồi so với ghế tay bành.

Đệm ngồi và độ sâu lòng ghế

Đệm ngồi thường là mút định hình bọc vải, độ dày vừa phải, mặt đệm phẳng, không chần nhiều đường ô vuông. Độ lún khi ngồi ở mức trung bình, đủ êm nhưng vẫn đẩy người ngồi thẳng lưng, khác hẳn kiểu đệm lún sâu mà ngồi xong phải chống tay mới đứng dậy được. Lòng ghế không quá sâu, phù hợp với vóc người tầm trung, ngồi vẫn chạm được chân xuống sàn thoải mái. Nếu bạn muốn kiểu ngả người xem phim cả buổi, tham khảo thêm phần đệm mút để cân nhắc độ cứng.

Bảng đối chiếu: nhìn gì, làm bằng gì, đặt ở đâu

Bảng trên đọc theo hàng dọc thì thấy một điểm chung: mọi bộ phận đều đang cố giảm khối lượng thị giác. Đó là điều phân biệt Bắc Âu với những dòng cũng chuộng màu nhạt nhưng khối vẫn nặng. Muốn so kỹ hơn với các nhánh khác, xem thêm ở nhóm phong cách.

Vải sáng bạc màu theo kiểu nào, và bạc ở đâu trước

Đây là mặt trái ít được nói tới của phong cách này. Vải sáng màu không tự nhiên xỉn đi đều nhau; nó xuống màu theo những vệt có thể đoán trước.

Chỗ bạc sớm nhất thường là mặt vải hướng ra cửa sổ hoặc ban công. Nắng chiếu chếch vào một mảng tay vịn hay một góc lưng ghế suốt vài tiếng mỗi chiều, sau vài mùa mảng đó nhạt hơn phần còn lại. Với sofa màu kem, kết quả là hơi ngả vàng ở vùng bị nắng. Với xám tro, vùng bị nắng thường ngả sang tông ấm hơn, xám mất đi phần lạnh vốn có. Điều khó chịu là mắt chỉ nhận ra khi kê lệch ghế đi và thấy phần vốn khuất vẫn giữ màu gốc.

Loại thứ hai không phải bạc mà là bám bẩn dần: mặt đệm ngồi và mép trước lòng ghế sẫm lại vì mồ hôi tay, dầu tóc chỗ tựa đầu, bụi mịn bám vào sợi vải thô. Vải dệt sợi to giữ bụi trong khe sợi, hút bụi thường không rút hết được, nên sau một thời gian màu kem chuyển thành kem xám. Vì nền vải nhạt, chỉ cần sẫm đi rất ít là đã thấy rõ, trong khi cùng mức bẩn đó trên vải sẫm gần như vô hình.

Vài cách kéo dài thời gian giữ màu, không cách nào triệt để nhưng cộng lại thì hiệu quả:

• Không đặt ghế ngay sát ô cửa hứng nắng chiều. Lùi vào hoặc dùng rèm mỏng lọc bớt.
• Xoay đảo các tấm đệm ngồi và gối tựa theo chu kỳ đều đặn để chúng bạc đồng đều thay vì lệch nhau.
• Ưu tiên mẫu có vỏ áo tháo rời, giặt được. Sofa Bắc Âu vốn hay làm kiểu này vì kết cấu vuông vắn dễ may vỏ.
• Hút bụi mặt vải bằng đầu hút bàn chải thường xuyên hơn bạn nghĩ là cần, vì bụi mịn là thứ làm sẫm nền vải.
• Xử lý vết đổ ngay khi còn ướt, thấm từ ngoài vào trong. Vết cà phê hay nước ngọt để khô trên nền kem gần như thành vĩnh viễn.

Nếu đã bạc không đều tới mức khó chấp nhận, phương án còn lại là thay vỏ hoặc bọc lại. Khung Bắc Âu thường sống lâu hơn lớp vải khá nhiều, nên bọc lại thường đáng tiền hơn thay cả bộ. Các nhóm vải cụ thể xem tại chất liệu vải.

Ba tình huống nên chọn dòng khác

Phần này quan trọng ngang phần khen, vì phong cách nào cũng có chỗ nó thua.

Nhà đông người, khách tới liên tục và ai cũng ngồi lâu. Lưng thấp không đỡ tới gáy. Ngồi bốn mươi phút trò chuyện thì ổn, ngồi hai tiếng xem bóng đá thì cổ mỏi và người ta bắt đầu tự động ngả người ra tay vịn, thứ vốn mỏng và không thiết kế để chịu tải kiểu đó. Nhà hay tiếp khách dài nên xem hướng lưng cao hoặc có tựa đầu điều chỉnh được.

Có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi trong nhà. Vải dệt thô sáng màu là tổ hợp bất lợi nhất có thể: sợi thô giữ vết, nền sáng phơi bày mọi thứ, và móng mèo bám vào sợi dệt rất dễ kéo tuột sợi thành đường xước dài. Nếu vẫn thích dáng này, đổi sang vải sợi tổng hợp dệt khít, sắc độ trung bình, và chấp nhận rằng nó sẽ không “Bắc Âu” bằng.

Phòng khách rộng, trần cao, tường màu đậm hoặc nhiều đồ gỗ nặng. Cái lợi lớn nhất của Bắc Âu là làm phòng nhỏ nhẹ đi. Đặt vào phòng đã rộng sẵn, khối ghế mỏng và chân gỗ thon trông lép và trôi nổi, không neo được không gian. Trong phòng như vậy, một khối sofa dày dặn hơn mới giữ được trọng tâm thị giác.

Ngoài ba trường hợp trên còn một lưu ý nhỏ: sàn quá tối và nhiều bụi cũng làm chân gỗ sáng màu bị nổi bật theo hướng không mong muốn, vì mọi vết xước trên chân gỗ mộc đều hiện lên rõ.

Ghép Bắc Âu vào phòng khách chung cư Việt

Vài điểm thực tế khi bố trí. Vì lưng thấp, sofa Bắc Âu chịu được việc kê lửng giữa phòng làm ranh giới mềm giữa khu khách và khu ăn, mà không tạo cảm giác dựng vách. Mặt lưng của nó nhìn cũng gọn, không lộ khung xấu như một số dòng chỉ đẹp mặt trước.

Vì chân hở sàn, phần dưới ghế nên để trống thật. Nhét thùng đồ hay vali xuống gầm là cách nhanh nhất phá hỏng toàn bộ hiệu ứng nhìn xuyên mà cái chân đó tạo ra.

Về màu, không nhất thiết phải trắng toàn bộ. Cách an toàn là giữ thân ghế ở sắc độ nhạt trung tính rồi đưa màu vào bằng gối tựa và thảm, những thứ dễ thay khi chán. Tường nếu đã màu đậm thì nên tiết chế, vì tương phản mạnh làm khối ghế mỏng trông càng mỏng.

Về giá, so tương đối thì một chiếc Bắc Âu khung gỗ đặc bọc vải dệt thường nằm ở khoảng giữa: nhỉnh hơn dòng phổ thông khung công nghiệp bọc vải giả, nhưng thấp hơn đáng kể so với sofa da khối lớn cùng kích thước. Phần đội giá chủ yếu nằm ở chất gỗ của chân và khung, và ở việc vải có vỏ tháo giặt hay không.

Muốn xem thêm cách chọn theo mét vuông thực tế, tham khảo kích thước và bố trí. Nếu đang phân vân giữa nhiều dáng, phần kiến thức chọn mua có hướng dẫn theo từng nhu cầu, còn so sánh giúp đặt các phong cách cạnh nhau.

Chốt lại phép thử ba bước

1. Nhìn xuống sàn: có hở gầm, chân gỗ thon và chếch ra ngoài không.
2. Nhìn ngang: lưng có thấp hơn vai người ngồi, tay vịn có mỏng không.
3. Nhìn vải: sợi dệt có thấy rõ, mặt vải nhám chứ không bóng không.

Ba câu trả lời “có” là đủ. Còn nếu nhà bạn rơi vào một trong ba tình huống ở phần trên, thì dù mẫu ghế có đẹp tới đâu, nó cũng sẽ làm bạn khó chịu trong vài năm tới nhiều hơn là làm bạn hài lòng.