Sofa da và sofa nhung: chạm vào đã khác, sống chung còn khác hơn

Đặt bàn tay lên mặt sofa da rồi chuyển sang mặt sofa nhung, hai đầu ngón tay nhận về hai tín hiệu trái ngược. Một bên trơn, mát, không lún, phản chiếu ánh đèn thành một vệt sáng dài. Một bên xốp, ấm, hơi níu tay lại và đổi màu ngay tại chỗ vừa chạm. Khác biệt đó quyết định luôn số phút mỗi tuần phải bỏ ra để giữ bộ sofa như lúc mới kê vào nhà.

Bề mặt da phẳng và lớp lông dựng của nhung: cấu tạo quy định mọi thứ còn lại

Da bọc sofa là tấm da động vật đã thuộc, gồm lớp biểu bì phía trên và lớp thịt da xơ bên dưới, thường phủ thêm màu và một lớp hoàn thiện mỏng. Bề mặt của nó liền một mảng, không có khe hở cho bụi chui vào; nước đổ lên đọng thành giọt tròn và cho vài giây để lau trước khi thấm qua lớp phủ. Cấu tạo từng dòng da được nói kỹ hơn trong nhóm bài chất liệu da bọc sofa.

Nhung đi theo nguyên lý ngược hẳn: một hệ sợi thứ hai dựng vuông góc với mặt nền, cắt ngắn và đều, tạo thành lớp lông dày sát nhau. Ánh sáng chiếu vào bị phản xạ theo hướng lông đang nằm, nên cùng một tấm vải nhìn từ hai phía cho hai sắc độ khác nhau. Đó là lý do màu xanh rêu hay đỏ đô trên nhung trông sâu và có chiều, thứ mà da phủ màu không tạo ra được.

Nhung cotton, nhung polyester và nhung kẻ không cùng một tính nết

Nhung dệt từ sợi bông chạm mềm nhất nhưng hút ẩm mạnh nhất và bẹp lông nhanh nhất ở vùng ngồi. Nhung polyester, thứ hay được gọi là nhung tuyết hoặc nhung lì, sợi trơn nên ít bám bụi, chịu chà xát tốt và khô nhanh hơn hẳn. Nhung kẻ gom lông thành sống nổi chạy dọc, bụi đọng trong rãnh giữa hai sống và phải hút dọc theo chiều rãnh mới sạch. Ba loại chênh nhau đủ nhiều để không thể gộp chung khi tính công chăm sóc, chi tiết ở nhóm bài vải bọc sofa.

Đối chiếu da và nhung theo những việc xảy ra thật trong nhà

Nhung dưới trời nồm: hơi nước đọng lại trong chân lông

Những tuần cuối đông đầu xuân ở đồng bằng Bắc Bộ, hơi nước bão hòa đọng thành màng trên mọi bề mặt lạnh, tường rịn nước và sàn nhà trơn. Sofa chịu thử thách nặng hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm, và hai chất liệu phản ứng khác hẳn nhau.

Lớp lông đứng của nhung hoạt động gần như một cái bẫy hơi ẩm. Hơi nước len xuống giữa các sợi lông, chạm nền vải rồi thấm tiếp vào lớp mút; vì không khí không lưu thông qua rừng sợi dày đó, phần ẩm này thoát ra rất chậm. Hậu quả quen thuộc là mùi ẩm bốc lên khi ngồi xuống, rồi đốm mốc mọc ở chân lông, ở mặt dưới đệm ngồi và ở lưng tựa phần áp tường. Nhung cotton dính đòn nặng nhất, nhung polyester đỡ hơn nhờ sợi không ưa nước.

Da không thoát nạn nhưng thiệt hại nằm ở tầng khác. Mốc trên da đóng thành lớp phấn trắng xanh ngay trên bề mặt, thấy sớm và lau khăn ẩm vắt kiệt rồi lau khô là đi phần lớn. Cái đáng lo là mặt sau tấm da và khung gỗ bên trong: sofa kê sát tường ẩm nhiều tuần thì mốc tấn công từ trong ra, không ai nhìn thấy cho tới khi có mùi.

Nguyên tắc xử lý giống nhau cho cả hai: kéo sofa cách tường một khoảng bằng gang tay, bật máy hút ẩm hoặc chế độ khô của điều hòa thay vì mở cửa đón gió nồm, tuyệt đối không phơi nắng gắt để chữa ẩm vì da sẽ nứt và nhung sẽ bạc. Riêng với nhung, dựng nghiêng đệm ngồi vài giờ mỗi ngày cho mặt dưới được thở là biện pháp rẻ và hiệu quả nhất, xem thêm nhóm bài khắc phục sự cố sofa.

Chỗ da thua nhung dù thường bị coi là chất liệu cao cấp hơn

Da hay được mặc định là lựa chọn sang hơn, nhưng có vài mặt trận da thua rõ.

• Nhiệt độ bề mặt. Da dẫn nhiệt tốt nên mùa hè hút nóng, mùa đông hút lạnh. Ngồi lên sofa da giữa hè trong phòng không đủ mát, mồ hôi lưng dính vào mặt da và tạo tiếng bóc khó chịu khi đứng dậy. Nhung không có chuyện đó.
• Móng vuốt và vật nhọn. Vết cào trên da là vết vĩnh viễn vì lớp phủ bị rạch để lộ thịt da. Cùng lực đó trên nhung chỉ làm xù lông, chải là phục hồi phần lớn.
• Bọc lại từng phần. Một tấm nhung hỏng thay riêng được. Da thay riêng một tấm thì màu và độ bóng gần như không bao giờ khớp phần đã dùng vài năm.
• Chiều sâu màu. Với xanh rêu, xanh cổ vịt hay đỏ đô, nhung cho độ sâu và sự chuyển sắc theo góc nhìn mà da phủ màu không làm được.
• Kiểu xuống cấp. Da công nghiệp hết tuổi thì lớp polyurethane bong thành mảng vụn dính vào quần áo. Nhung mòn thì bẹp lông và bóng vùng ngồi, xấu dần chứ không rã ra.

Mỗi tuần mất bao lâu: khăn ẩm cho da, đầu hút bàn chải cho nhung

Việc hằng tuần với da rất gọn: lau một lượt khăn cotton ẩm vắt thật kiệt, lau lại bằng khăn khô, vài tháng thoa một lớp kem dưỡng mỏng cho da thật để tránh khô nứt. Không dùng nước lau sàn, cồn hay khăn ướt em bé vì các chất này ăn lớp hoàn thiện.

Việc hằng tuần với nhung dài hơn: hút bụi bằng đầu bàn chải mềm chạy dọc chiều lông, sau đó chải lại toàn bộ mặt ngồi và lưng tựa cho lông dựng đều. Vết bẩn phải xử lý khi còn ướt, thấm từ ngoài vào trong bằng khăn trắng, tuyệt đối không chà tròn vì chà làm bết lông vĩnh viễn. Đổi lại, nhung tha thứ cho một tuần bỏ bê dễ hơn da tha thứ cho một vết bút bi.

Khi da và nhung không phải hai phương án của cùng một bài toán

Có những hoàn cảnh mà đặt hai chất liệu này lên bàn cân là sai ngay từ đầu, vì chỉ một bên đủ điều kiện tồn tại.

• Sofa hứng nắng trực tiếp qua cửa kính lớn. Da nứt, nhung bạc loang, cả hai cùng thua. Việc cần giải là rèm chắn hoặc đổi vị trí kê, không phải chọn chất liệu.
• Nhà có trẻ đang tuổi nôn trớ hoặc người bệnh nằm dài trên sofa. Yêu cầu lau sạch tức thì và khử mùi triệt để khiến da hoặc vỏ bọc tháo giặt thành lựa chọn bắt buộc; nhung liền tấm không nên đưa vào danh sách.
• Sofa giường dùng ngủ đêm thường xuyên. Mặt da dính người khi ngủ không chăn đệm, nhung thì bí. Vải dệt phẳng thoáng khí hợp hơn cả hai.
• Không gian nhiều khói bếp hoặc khói nhang. Nhung hút mùi và giữ mùi rất lâu, đây là chuyện loại trừ chứ không phải chuyện cân nhắc.
• Ngân sách chỉ đủ cho da công nghiệp mỏng. Phép so sánh thật sự khi đó là giữa nhung tử tế và da công nghiệp rẻ, không phải giữa da và nhung nói chung, xem thêm kinh nghiệm chọn mua sofa.

Nhà kiểu nào hợp da, nhà kiểu nào hợp nhung

Chọn da nếu rơi vào ít nhất hai trong các trường hợp: nhà có trẻ nhỏ hay làm đổ nước và đồ ăn; có người dị ứng bụi nhà; phòng khách thông với bếp mở; không ai sẵn sàng bỏ ra mười lăm phút mỗi tuần để hút bụi và chải; hoặc bộ sofa phải phục vụ lượng khách ra vào nhiều.

Chọn nhung nếu: phòng có điều hòa chạy ổn định và độ ẩm kiểm soát được; ưu tiên hàng đầu là màu sắc và chiều sâu thị giác; nhà nuôi mèo và lo móng cào hơn lo lông rụng; ngân sách vừa phải nhưng muốn mặt bọc trông đắt tiền; hoặc sofa đặt ở phòng ngủ, phòng đọc, nơi ít ăn uống.

Trường hợp khó xử duy nhất là nhà miền Bắc, có mèo, và chủ nhà mê màu nhung. Hướng giải quyết: chọn nhung polyester thay nhung cotton, chọn mẫu có vỏ bọc tháo rời, kê cách tường và chuẩn bị sẵn máy hút ẩm cho mùa nồm. Nếu ba điều kiện đó không đáp ứng nổi thì lấy da và bù cảm giác ấm bằng gối tựa nhung. Với bộ lớn kê phòng khách, cân nhắc bố cục ở nhóm bài sofa góc trước khi chốt chất liệu, vì mặt bọc càng rộng thì công chăm sóc hằng tuần càng nhân lên theo.