Công cụ
Checklist kiểm tra sofa cũ trước khi mua: 26 mục theo 4 chặng
Sofa cũ hỏng từ trong ra ngoài, nhưng hầu hết người mua lại kiểm từ ngoài vào trong. Checklist 26 mục dưới đây đảo lại thứ tự đó để bạn loại sớm những món không đáng mất thời gian.
Sofa cũ hỏng từ trong ra ngoài. Khung nứt, mộng lỏng và mút xẹp xảy ra trước; vải sờn hay da bong chỉ là hậu quả xuất hiện sau đó khá lâu. Vậy mà thói quen của phần lớn người đi xem hàng lại ngược lại: nhìn màu, sờ bề mặt, xem đường chỉ, rồi mới ngồi thử. Đến lúc phát hiện khung lung lay thì đã mất mười lăm phút cho một bộ ghế đáng lẽ nên bỏ qua trong ba mươi giây.
Checklist bên dưới đảo lại thứ tự đó. Bốn chặng được xếp theo mức độ khó sửa dần giảm: khung hỏng gần như không cứu được, đệm hỏng thay được nhưng tốn kém, bọc hỏng thay được và mùi là thứ duy nhất đôi khi tự biến mất. Chặng nào trượt thì dừng tại đó, không cần đi tiếp.
Cách dùng bảng kiểm này
Mỗi mục là một câu hỏi đóng, trả lời được bằng có hoặc không ngay tại chỗ. Cuối mỗi chặng có một ngưỡng dừng: chạm ngưỡng thì kết thúc buổi xem, không nên tiếc công đã đi.
Chặng 1 — Khung xương (mục 1 đến 7)
- Nắm hai tay vịn, lắc ngang dứt khoát. Ghế có đứng yên thay vì đảo theo tay không?
- Đặt một chân lên mép trước ghế và dồn trọng lượng. Mép có im tiếng, không kêu rắc hay lục cục không?
- Lật nghiêng ghế lên. Có nhìn thấy được thanh khung qua lớp lót đáy không?
- Các mối nối ở góc có còn ke góc hoặc ốc siết chặt, không có ốc tuột ra hoặc lỗ vít bị toác không?
- Gỗ ở chân và thanh đáy có khô ráo, không thâm nước, không mềm bở khi ấn móng tay không?
- Bốn chân có chạm sàn đều, không phải kê giấy hay bìa để khỏi cập kênh không?
- Ngồi mạnh rồi đứng dậy ba lần. Ghế có trở lại đúng hình dáng cũ, không xô lệch không?
Ngưỡng dừng: trượt bất kỳ mục nào trong 1, 2, 4, 5 thì dừng. Đây là bốn mục nói về kết cấu chịu lực, và chi phí sửa thường vượt quá lợi ích của việc mua đồ cũ. Xem thêm cách nhận biết các loại khung sofa để biết mình đang sờ vào loại gỗ nào.
Chặng 2 — Đệm và hệ đỡ (mục 8 đến 14)
- Ấn lòng bàn tay xuống giữa mặt ngồi rồi thả. Mút có bật lên trong vòng vài giây không?
- Ngồi xuống, ghế có giữ được khoảng cách giữa mông và khung đáy, không có cảm giác chạm thanh gỗ không?
- Nhấc đệm rời ra, mặt dưới đệm có phẳng đều, không lún thành hố cố định không?
- So sánh độ dày của các đệm ngồi với nhau, chúng có tương đương nhau không?
- Nếu ghế có lò xo, sờ qua lớp vải đáy xem hàng lò xo có đều tay, không lệch hàng hoặc chọc lên không?
- Dây đai hoặc dây đàn hồi dưới mặt ngồi có còn căng, không võng xuống thành túi không?
- Ngồi thử ở cả vị trí giữa và vị trí sát tay vịn, độ lún có gần giống nhau không?
Ngưỡng dừng: trượt mục 9 là dừng, vì chạm khung khi ngồi nghĩa là hệ đỡ đã hết tác dụng. Các mục còn lại có thể quy thành chi phí thay ruột. Nếu bạn đang cân nhắc chuyện đó, đọc thêm về đệm mút sofa và hệ lò xo trước khi mặc cả.
Chặng 3 — Lớp bọc (mục 15 đến 21)
- Bề mặt có đồng màu giữa phần tựa lưng và phần tay vịn, không có mảng bạc rõ rệt không?
- Vùng mép ngồi và mép tay vịn có còn nguyên lớp phủ, không bong tróc hay nứt chân chim không?
- Đường chỉ ở các góc có liền mạch, không bung mũi hoặc tuột chỉ không?
- Khóa kéo vỏ đệm có kéo được trơn tru hai chiều không?
- Kéo căng nhẹ một vùng bọc, vải có trở lại phẳng, không giãn nhăn vĩnh viễn không?
- Lật mặt sau và mặt dưới, có sạch vết ố lan rộng hay dấu nước cũ không?
- Có vết vá, vết dán hoặc miếng che nào đang giấu đi một chỗ rách không?
Ghi chú: chặng này ít khi là lý do bỏ hẳn một bộ sofa, nhưng là chỗ mặc cả rõ nhất. Với ghế bọc da, bong lớp phủ bề mặt khó phục hồi hơn vết bẩn trên vải.
Chặng 4 — Mùi (mục 22 đến 26)
- Ghé sát mặt ngồi, hít một hơi. Có không thấy mùi ẩm mốc không?
- Ấn mạnh xuống đệm để đẩy không khí trong ruột ra, mùi thoát ra có vẫn trung tính không?
- Có không thấy mùi khói thuốc bám trong vải không?
- Có không thấy mùi nước hoa xịt phòng nồng bất thường, kiểu vừa xịt để che thứ gì đó không?
- Ngửi ở khe giữa đệm và tựa lưng, nơi kín nhất, có vẫn không có mùi lạ không?
Ngưỡng dừng: trượt mục 23 hoặc 25 thì cân nhắc bỏ, vì mùi nằm trong ruột đệm chứ không nằm trên bề mặt, và giặt bọc không giải quyết được nguồn phát.
Bảng tra dấu hiệu tại chỗ
| Điều bạn quan sát được | Thường có nghĩa là | Mức độ |
|---|---|---|
| Tiếng kêu rắc khi dồn lực lên mép ghế | Mộng nối hoặc thanh gỗ đã rạn | Nặng |
| Ghế đảo khi lắc tay vịn | Liên kết khung lỏng | Nặng |
| Gỗ đáy thâm màu, mềm khi ấn | Từng ngấm nước hoặc để nơi ẩm | Nặng |
| Ngồi xuống chạm thanh gỗ đáy | Dây đai đứt hoặc mút xẹp hết | Nặng |
| Mút ấn xuống lâu mới bật lên | Mút đã mỏi, mất độ hồi | Trung bình |
| Các đệm ngồi dày mỏng khác nhau | Một chỗ bị ngồi nhiều hơn hẳn | Trung bình |
| Mùi mốc thoát ra khi ấn đệm | Ẩm đã vào tới ruột | Nặng |
| Mùi thơm nồng bất thường | Đang che một mùi khác | Cần hỏi thêm |
| Bạc màu lệch giữa các mặt | Phơi nắng hoặc dùng lệch một bên | Nhẹ |
| Bung chỉ ở góc, khóa kéo kẹt | Hao mòn thông thường | Nhẹ |
| Miếng vá, miếng che trên bề mặt | Có hư hỏng bị giấu bên dưới | Cần lật xem |
Bảng quyết định sau khi kiểm xong
| Kết quả bốn chặng | Nên làm gì |
|---|---|
| Chặng 1 trượt bất kỳ mục nào | Dừng ngay, không đi tiếp các chặng sau |
| Chặng 1 đạt, chặng 2 trượt mục 9 | Bỏ qua, trừ khi bạn đã tính sẵn chi phí thay toàn bộ ruột |
| Chặng 1 và 2 đạt, chặng 3 trượt vài mục | Mua được, lấy các lỗi bọc làm căn cứ thương lượng |
| Chặng 1 và 2 đạt, chặng 4 trượt mục 23 hoặc 25 | Bỏ qua, mùi trong ruột rất khó xử lý triệt để |
| Chỉ có mùi hộp kín, các mục khác đạt | Mua được, để nơi thoáng vài ngày rồi đánh giá lại |
| Cả bốn chặng đạt | Chốt, và hỏi thêm về lịch sử sử dụng trước khi trả tiền |
Ba câu nên hỏi người bán
- Sofa đã dùng bao lâu và có giai đoạn nào cất kho không? Thời gian nằm kho ẩm tác động tới khung và mùi nhiều hơn thời gian dùng bình thường.
- Đã từng thay bọc hoặc thay ruột chưa? Nếu rồi thì lớp bọc mới có thể đang phủ lên một bộ khung cũ hơn nhiều so với vẻ ngoài.
- Trong nhà có nuôi thú cưng hoặc có người hút thuốc không? Đây là hai nguồn mùi khó xử lý nhất.
Một bộ sofa cũ đạt đủ 26 mục vẫn là hàng đã qua sử dụng: phần đời còn lại của nó ngắn hơn hàng mới, và điều đó nên được phản ánh trong giá. Muốn đối chiếu với tiêu chí chọn hàng mới, xem thêm nhóm bài kinh nghiệm chọn mua sofa; nếu đã mua và cần xử lý lỗi phát sinh thì đọc mục khắc phục sự cố.